📌 Kısa Cevap
- ✔ Ticaret Bakanlığı, Marka ve TURQUALITY® Desteğine İlişkin Genelge'yi 30 Ekim 2026'da baştan yenileyerek yürürlüğe koydu; eski 2006/4 Sayılı Tebliğ Genelgesi tamamen yürürlükten kalktı.
- ✔ Programdaki şirketler Türk İhraç Ürünleri Fuarı'na katıldığında destek oranına 25 puan ekleniyor; temel oran %50 olduğu için fiili oran %75'e çıkıyor ve bu ödemeler yıllık üst limit hesabına dahil edilmiyor.
- ✔ 5 yıllık hedef pazar süresinde hiç destek ödemesine konu olmayan yıllar, her hedef pazar için bir defaya mahsus olmak üzere sürenin sonuna eklenebiliyor.
- ✔ Yurt dışındaki alıcıların ve kamu kurumu temsilcilerinin Türkiye'de ağırlanması (en fazla 5 gün, faaliyet başına en fazla 5.000.000 TL) ve bayi/distribütör noktalarında marka özel teşhir alanı oluşturulması artık destek kapsamında.
- ✔ Danışmanlık desteği kapsamında satın alınan veya kiralanan yazılımlarda TÜR Belgesi şartı getirildi; genelge öncesi alınan yazılımların bakım/güncelleme giderleri bu şart aranmadan desteklenmeye devam ediyor.
- ✔ Genelgenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış/onaylanmış harcama ve başvurularda, eski ve yeni mevzuatın lehe olan hükümleri birlikte uygulanıyor.
📑 İçindekiler
1. Ne Değişti? Genel Bakış
Marka ve TURQUALITY® destek programı, 17 Ağustos 2022 tarihli ve 5973 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'na (İhracat Destekleri Hakkında Karar) dayanıyor. Bu Karar'ın uygulamadaki ayrıntılarını, yani kimin hangi belgeyle başvuracağını, hangi harcamanın hangi oranda destekleneceğini ve sürecin sistem üzerinde nasıl işleyeceğini belirleyen metin ise Ticaret Bakanlığı'nın ayrı yayımladığı bir genelge. Bakanlık, bu genelgeyi 30 Ekim 2026tarihinde tamamen yeniledi ve aynı tarihte yürürlüğe koydu. Yeni metinle birlikte, programın dayanağı olan eski "2006/4 Sayılı Tebliğe Ait Uygulama Usul ve Esasları Genelgesi" resmen yürürlükten kaldırıldı.
Bu, kozmetik bir güncelleme değil, programda yıllardır başvurulan destek kalemlerine beş yeni unsur ekleyen ve bir danışmanlık kalemine yeni bir şart getiren köklü bir yenileme. Değişikliklerin ortak teması açık: Bakanlık, markalı ihracatı artırmak isteyen şirketleri hem fuarda hem yurt dışı satış noktasında daha görünür kılmaya, hem de danışmanlık desteğinin yerli teknoloji ürünlerine yönlendirilmesine öncelik veriyor. Programın genel yapısını, kabul kriterlerini ve puanlama sistemini zaten Turquality Programı Nedir? yazımızda ayrıntılı ele almıştık; bu yazı doğrudan 30 Ekim 2026'da gelen değişikliklere odaklanıyor.
Genelgenin dipnotu açık: "30/10/2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir." Yürürlük maddesi (madde 38) ise genelgenin onaylandığı tarihte yürürlüğe gireceğini belirtiyor; dipnot bu tarihi 30 Ekim 2026 olarak netleştiriyor.
2. Fuar Desteği Neden %75'e Çıktı?
Değişikliğin en somut etkisi, genelgenin 32'nci maddesinde. Marka veya TURQUALITY® programı kapsamındaki bir şirket, Genel Müdürlük tarafından uygun görülürse Türk İhraç Ürünleri Fuarı'na katılabiliyor. Katılım, Bakanlık tarafından belirlenen hedef ülke ve hedef sektörde gerçekleştirilmiş sayılıyor ve destek oranına doğrudan 25 puan ekleniyor. Fuar ve tanıtım giderlerinde temel destek oranı %50 olduğundan, bu ilave puanla fiili oran %75'e çıkıyor.
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Tanıtım/fuar desteğinde temel oran | %50 |
| Türk İhraç Ürünleri Fuarı katılımında ilave puan | +25 puan |
| Fiili destek oranı (bu fuarlara özel) | %75 |
| Üst limit hesabına dahil mi? | Hayır, ayrı tutuluyor |
Bu ödemelerin genelgenin 13'üncü maddesindeki yıllık üst limit hesaplarına dahil edilmemesi, pratikte şirketlere önemli bir nefes alanı yaratıyor: normal fuar/tanıtım bütçesini tüketmeden, devletin belirlediği Türk İhraç Ürünleri Fuarlarına ayrı bir bütçeyle ve daha yüksek oranla katılabiliyorlar. Katılımcı seçimi tek yanlı değil; Genel Müdürlük fuarın niteliğini, gerçekleştirileceği ülke ve sektörü, ihracat potansiyelini ve şirketin geçmiş dönem katılım performansını değerlendirerek katılımcıları fuar tarihinden önce şirketlere bildiriyor.
💡 Uzman Notu:Genelgede gözden kaçan bir yaptırım var. Katılımı Genel Müdürlük tarafından uygun görüldüğü halde kabul edilebilir bir mazereti olmadan Türk İhraç Ürünleri Fuarı'na katılmayan şirketin, ilgili markası için destek başvuruları bildirimden itibaren bir yıl süreyle kısıtlanıyor. Bu nedenle bir fuara "katılımcı" olarak bildirim aldıktan sonra vazgeçme kararını hafife almamak, mazeret gerekçesini önceden belgelendirmek gerekiyor.
3. Kullanılmayan Hedef Pazar Yılları Kayboluyor mu?
Programda her hedef pazar (Bakanlık tarafından onaylanan ülke) için 5 yıllık bir destek süresi işliyor ve bu süre, o pazarda desteğe konu edilen ilk ödeme belgesi tarihinden başlıyor. Eski uygulamada, şirketin bir yıl boyunca o pazarda hiç destek ödemesine konu harcaması olmazsa, o yıl basitçe kayboluyordu. Yeni genelgenin 18'inci maddesinin üçüncü fıkrası bu kuralı yumuşatıyor: hedef pazar süresi sonunda, ödeme belgesi veya faaliyet tarihine bakılarak hiç destek ödemesine konu edilmediği belirlenen yıllar, her bir hedef pazar için bir defaya mahsus olmak üzere destek süresinin sonuna ekleniyor.
Bu talebin kendiliğinden işlemediğini not etmek gerekiyor; şirketin, ilgili hedef pazar için kullanılmayan yılın sürenin sonuna eklenmesini incelemeci kuruluş (üyesi olunan ihracatçı birliği) aracılığıyla Bakanlığa iletmesi gerekiyor. Pratikte bu, özellikle pazara giriş sürecinin beklenenden uzun sürdüğü veya ilk yıllarda ciddi bir pazarlama harcaması yapılamadığı pazarlarda, şirketin destek süresini fiilen bir yıl daha uzatabileceği anlamına geliyor.
4. Yabancı Alıcı Ağırlama ve Teşhir Alanı Desteği
Genelgenin 4'üncü maddesine eklenen iki yeni fıkra, şirketlerin yurt dışı pazarlama faaliyetlerine iki somut yeni kalem getiriyor. Birincisi, yurt dışında yerleşik alıcıların ve kamu kurum/kuruluş temsilcilerinin Türkiye'de ağırlanmasına yönelik tanıtım faaliyetleri artık destek kapsamında. Organizasyon, ulaşım ve konaklama giderleri (yol hariç) en fazla 5 gün süreyle destekleniyor; yer ve ekipman kiralama, tercümanlık, tanıtım materyali ve yurt içi transfer giderleri de bu kapsamda. Her bir alıcı şirket ve kurum/kuruluş için en fazla 5 temsilciye yönelik giderler destekleniyor ve bu faaliyete yönelik ödemeler, faaliyet başına en fazla 5.000.000 TL ile sınırlı.
İkinci yeni kalem, bayi, temsilci veya distribütörlerin satış noktalarında, destek kapsamındaki şirketin markalı ürünlerinin sergilenmesi için markaya özgü teşhir alanı oluşturulmasına yönelik giderler. Bu, özellikle perakende kanalında çalışan markalar için, ürünün rafta veya mağaza içinde ayrı ve markayı öne çıkaran bir alanda sergilenmesini finansal olarak teşvik eden, önceki genelgede yer almayan bir destek unsuru.
5. Yazılım Danışmanlığında TÜR Belgesi Şartı
Programın danışmanlık desteği (madde 6), şirketin uluslararası pazarlarda rekabet avantajını artırmak için aldığı çeşitli danışmanlıkları kapsıyor; bunun bir alt başlığı da bilişim danışmanlığı kapsamında satın alınan veya kiralanan yazılım ürün ve hizmetleri, veri tabanları, işletim sistemleri ve bunların yıllık bakım/güncelleme bedelleri. Yeni genelgenin 6'ncı maddesinin üçüncü fıkrası, bu kapsamda satın alınacak veya kiralanacak yazılım ürünlerinin ve hizmetlerinin Teknolojik Ürün Belgesi'ni (TÜR Belgesi) haiz olmasını şart koşuyor.
TÜR Belgesi nedir, hangi ürünler için alınabilir ve başvuru süreci nasıl işler sorularını TÜR Belgesi yazımızda ayrıntılı ele aldık. Bu genelge özelinde pratik sonuç şu: Marka/TURQUALITY® programındaki bir şirket, bundan sonra danışmanlık desteği kapsamında bir yazılım satın alırken veya kiralarken, önce bu yazılımın TÜR Belgesi'ne sahip olup olmadığını kontrol etmek zorunda; aksi halde harcama desteklenmiyor. Donanıma ilişkin harcamalar ile danışmanlık hizmeti kapsamındaki ulaşım/konaklama giderleri ise zaten destek kapsamı dışında tutuluyor.
6. Karıştırmayın: Oran Artışı ile Üst Limit Muafiyeti
⚠️ "%75 Destek" ile "Sınırsız Destek" Aynı Şey Değil
Destek Oranındaki Artış
Türk İhraç Ürünleri Fuarı'na katılımda destek oranı %50'den %75'e çıkıyor. Bu, şirketin fuar giderlerinin dörtte üçünü geri alabileceği anlamına geliyor, ancak sadece fuar katılım sözleşmesinde yer alan ve Ek-1'de sayılan gider kalemleri için.
Üst Limitten Muafiyet
Bu fuarlara yönelik ödemelerin genelgenin 13'üncü maddesindeki yıllık üst limit(Marka programında 246.634.310 TL, TURQUALITY'de 493.271.347 TL) hesabına dahil edilmemesi ayrı bir kural. Yani bu harcamalar, şirketin yıllık toplam destek tavanını doldurmuyor, ama şirketin yıllık toplam ihracatının yarısını aşamayacağı genel kurala (madde 13/3) hâlâ tabi.
Kısacası "%75 destek alıyorum" ile "bu harcamalarım hiçbir sınıra tabi değil" farklı iki iddia. Birincisi doğru, ikincisi değil: ihracatın yarısı kuralı, 1 Ocak 2027'den itibaren yapılacak başvurularda hâlâ geçerli olacak genel bir tavan.
7. Geçiş Hükümleri: Eski Başvurular Ne Olacak?
Genelgenin geçici maddesi, hâlihazırda programda olan şirketleri mağdur etmeyecek bir geçiş kurgusu getiriyor. 30 Ekim 2026'dan önce gerçekleştirilen, onaylanan veya ödeme belgesi tarihi bu tarihten önce olan faaliyetlere ilişkin destek başvurularının sonuçlandırılmasında, yürürlükten kaldırılan eski mevzuatın lehe olan hükümleri uygulanıyor; buna ek olarak bu başvurular, yeni genelgenin lehe olan hükümlerinden de yararlandırılıyor. Yani şirket için hangi metin daha avantajlıysa o uygulanıyor.
Yazılımdaki TÜR Belgesi şartı için de ayrı bir yumuşatma var: genelgenin yürürlüğe girdiği tarihten önce satın alınmış veya kiralanmış yazılımların yıllık bakım/güncelleme bedelleri ile devreye alma, özelleştirme, iyileştirme ve idame danışmanlık giderleri, TÜR Belgesi'ne bakılmaksızın, ilgili desteğin süresi sonuna kadar desteklenmeye devam ediyor. Ayrıca madde 13'ün üçüncü fıkrasındaki "toplam destek, yıllık ihracatın yarısını aşamaz" kuralı, 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren yapılacak başvurulara uygulanacak; bu tarihten önceki başvurularda başvuru tarihinde geçerli olan hükümler esas alınıyor.
8. Bu Genelgeden Kimler Yararlanıyor?
Değişiklikler, zaten Marka veya TURQUALITY® destek programı kapsamına alınmış şirketleri doğrudan ilgilendiriyor. Programa henüz dahil olmayan ama son 3 takvim yılında ortalama en az 5.000.000 ABD Doları ihracat yapan ve markasının yurt içi tescilinin yanında Madrid Protokolü'ne taraf bir ülkede en az 1 yıldır yurt dışı tescili bulunan şirketler için de bu genelge, programa kabul sonrasında karşılaşacakları destek setini gösteriyor. Bir holding veya şirketler topluluğunun aynı anda en fazla 6 markası destek kapsamında olabiliyor. Programa nasıl kabul edileceğinizi, puanlama eşiklerini (Marka programı için 50-80 puan, TURQUALITY için 80-100 puan) ve genel başvuru sürecini Turquality Programı Nedir? yazımızda ve Ticaret Bakanlığı'nın diğer ihracat desteklerini Ticaret Bakanlığı İhracat Destekleri rehberimizde bulabilirsiniz.
9. Dikkat Edilmesi Gerekenler
10. Resmî Kaynaklar
Bu yazı aşağıdaki birincil kaynaklara dayanmaktadır. Başvuru ve harcama süreçlerinde güncel oran, limit ve şartları doğrudan bu kaynaklardan teyit etmenizi öneririz:
- Marka ve TURQUALITY® Desteğine İlişkin Genelge (30.10.2026 güncel sürüm)
- Ticaret Bakanlığı "Marka ve TURQUALITY® Desteği" sayfası
- Ticaret Bakanlığı duyurusu: "İhracatçımızın küresel marka yolculuğunu yeni desteklerle güçlendirmeye devam ediyoruz"
- 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar (Resmî Gazete, 18.08.2022/31927)
11. Sık Sorulan Sorular
Marka ve TURQUALITY Genelgesi ne zaman değişti?
Ticaret Bakanlığı, Marka ve TURQUALITY® Desteğine İlişkin Genelge'yi baştan yenileyerek 30 Ekim 2026'da yürürlüğe koydu. Yeni metinle birlikte eski 2006/4 Sayılı Tebliğe Ait Uygulama Usul ve Esasları Genelgesi tamamen yürürlükten kalktı.
Türk İhraç Ürünleri Fuarına katılımda destek oranı gerçekten %75 mi oldu?
Evet, ama sadece bu fuarlara özel. Tanıtım/fuar desteğinde temel oran %50'dir. Genel Müdürlük tarafından katılımı uygun görülen Türk İhraç Ürünleri Fuarı'na katılım, destek oranına 25 puan ekleyerek fiili oranı %75'e çıkarıyor ve bu ödemeler yıllık üst limit hesabına dahil edilmiyor.
Fuar için katılımcı olarak bildirim aldıktan sonra katılmazsam ne olur?
Genel Müdürlük tarafından kabul edilen bir mazeretiniz yoksa, katılımı uygun görülmüş olmasına karşın fuara katılmazsanız, ilgili markanız için yapacağınız destek başvuruları bildirim tarihinden itibaren bir yıl süreyle kısıtlanır.
Kullanılmayan hedef pazar yılını nasıl geri kazanabilirim?
Hedef pazar süresi sonunda, ödeme belgesi veya faaliyet tarihi esas alınarak hiçbir destek ödemesine konu edilmediği belirlenen yıllar, her hedef pazar için bir defaya mahsus olmak üzere sürenin sonuna eklenebilir. Bu talebi, üyesi olduğunuz ihracatçı birliği (incelemeci kuruluş) aracılığıyla Bakanlığa iletmeniz gerekir.
Danışmanlık desteğinde yazılım alırken TÜR Belgesi şartı herkese mi uygulanıyor?
Şart, 30 Ekim 2026 ve sonrasında satın alınan veya kiralanan yazılım ürün ve hizmetleri için geçerli. Bu tarihten önce alınmış yazılımların yıllık bakım/güncelleme bedelleri ile devreye alma, özelleştirme, iyileştirme ve idame danışmanlık giderleri, ilgili desteğin süresi sonuna kadar TÜR Belgesi şartı aranmadan desteklenmeye devam eder.
Yeni genelge, zaten programda olan şirketleri olumsuz etkiler mi?
Hayır, aksi öngörülmüyor. Genelgenin yürürlüğe girdiği tarihten önce gerçekleştirilen, onaylanan veya ödeme belgesi tarihi bu tarihten önce olan faaliyetlere ilişkin başvurularda, eski ve yeni mevzuatın şirket için lehe olan hükümleri birlikte uygulanıyor.
Sonuç
30 Ekim 2026'da yürürlüğe giren yeni Marka ve TURQUALITY® Genelgesi, programda uzun süredir eksik hissedilen birkaç boşluğu dolduruyor: fuar katılımını daha cazip hale getiriyor, kullanılmayan destek yıllarının kaybolmasını önlüyor, yurt dışı alıcı ilişkilerini ve perakende görünürlüğünü destekliyor. Buna karşılık yazılım danışmanlığında TÜR Belgesi şartı gibi şirketlerin hazırlıksız yakalanabileceği yeni bir yükümlülük de getiriyor. Programda olan veya programa başvurmayı planlayan şirketler için bu ayrıntıları bilmek, hem destekten en üst seviyede yararlanmak hem de gereksiz bir red veya kısıtlama riskinden kaçınmak açısından önemli.
Başvuru şartlarını karşılayıp karşılamadığınızdan, yeni genelgedeki fuar ve danışmanlık desteklerinden en doğru şekilde yararlanmanıza kadar süreci Koray Akdağ / Sistem Global Danışmanlık olarak sizinle birlikte yürütüyoruz. Şirketinizin Marka/TURQUALITY destek programına uygunluğunu birlikte değerlendirelim.