🟢 Kısaca: Dördüncü Geçici Vergi Dönemi Geri Geldi mi?
- ✔ Evet. 7566 sayılı Kanun (RG 19 Aralık 2025/33112) ile Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 120. maddesinden "ilk dokuz ayı için belirlenen" ibaresi çıkarıldı; 2021'de kaldırılan dördüncü dönem (Ekim-Aralık) yeniden yürürlükte.
- ✔ Değişiklik 1 Ocak 2025'ten itibaren başlayan vergilendirme dönemlerini kapsıyor; ilk uygulama 2025 hesap döneminde yapıldı, 4. dönem beyannamesi 17 Şubat 2026'da verildi.
- ✔ Kapsamda: ticari kazanç sahibi gelir vergisi mükellefleri (basit usul hariç), serbest meslek erbabı ve KVK madde 32 atfıyla tüm kurumlar vergisi mükellefleri.
- ✔ 2026 hesap döneminde de aynı yapı sürüyor: takvim yılına tabi mükellefler artık yılda 3 değil 4 geçici vergi dönemi beyan ediyor.
- ✔ 2026'nın 3. dönemi (Temmuz-Eylül) 17 Kasım 2026'da beyan ediliyor; yeniden eklenen 4. dönem (Ekim-Aralık) ise ilk kez 17 Şubat 2027'de beyan edilecek.
- ✔ VUK 587 sıra no'lu Genel Tebliğ ile 2025'in 4. döneminde enflasyon düzeltmesi yapılmaması uygun bulundu; 2026 4. dönemi için benzer bir tebliğ henüz yayımlanmadı.
- ✔ Dördüncü dönem geçici vergisi, yıllık kurumlar/gelir vergisi beyannamesinin yerine geçmiyor; iki ayrı beyanname aynı yıl içinde art arda veriliyor.
📑 İçindekiler
1. Geçici Vergi Nedir, Dördüncü Dönem Ne Anlama Geliyor?
Geçici vergi, şirketlerin ve belirli gelir vergisi mükelleflerinin yıl içinde elde ettikleri kazanç üzerinden, yıllık beyanname verilmeden önce peşin olarak ödedikleri bir vergi uygulaması. Yıl sonunda hesaplanan gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilir; fazla ödenmişse iade ya da başka vergilere mahsup talep edilebilir. Mantığı basit: devlet, vergiyi yıl sonuna kadar beklemek yerine, kazancın oluştuğu dönemler itibarıyla parça parça tahsil ediyor.
Kasım 2026'da bu konunun yeniden gündeme gelmesinin sebebi, uzun süredir alışılan "yılda üç dönem" kuralının değişmiş olması. 2025 hesap döneminden itibaren, daha önce 2021'de kaldırılan dördüncü geçici vergi dönemi (Ekim-Aralık) yeniden yürürlüğe girdi. Bu yazıda, bu değişikliğin yasal dayanağını, kimleri kapsadığını ve 2026 takviminin şirketler için somut olarak ne anlama geldiğini resmî kaynaklara dayanarak anlatıyoruz.
2. Kısa Tarihçe: 2021'de Neden Kaldırılmıştı?
Geçici vergi dönemleri, uygulamanın ilk yıllarında altışar aylık dilimler halinde işliyordu; 1 Temmuz 2000'den itibaren ise dönemler üçer aylığa indirildi ve yıl içinde dört dönem (Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık) uygulanmaya başladı. Bu yapı uzun yıllar değişmeden sürdü.
26 Ekim 2021 tarihli ve 31640 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7338 sayılı Kanunile Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesinde değişikliğe gidildi ve geçici vergi, "ilk dokuz ayı için belirlenen" üçer aylık dönemler halinde hesaplanmaya başlandı. Pratikte bu, dördüncü dönemin (Ekim-Aralık) kaldırılması anlamına geliyordu; çünkü bu dönemin bitiminden kısa bir süre sonra zaten yıllık beyanname veriliyor, dolayısıyla ayrı bir geçici vergi beyanı mükerrer bir yük olarak görülüyordu. Böylece 2021'in son çeyreğinden itibaren mükellefler yılda sadece üç dönem (ilk dokuz ay) için geçici vergi beyan etmeye başladı.
3. 7566 Sayılı Kanun Tam Olarak Ne Değiştirdi?
4 Aralık 2025'te TBMM'de kabul edilen ve 19 Aralık 2025 tarihli, 33112 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan"Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" (7566 sayılı Kanun), bu dört yıllık uygulamayı tersine çevirdi. Kanunun ilgili maddesi, Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinden "ilk dokuz ayı için belirlenen"ibaresini çıkardı.
Tek bir ibarenin çıkarılması gibi görünse de sonucu köklü: madde artık yılın tamamını kapsayan dönemlere atıf yapıyor ve bu da dördüncü dönemi (Ekim-Aralık) yeniden kapsama dahil ediyor. Düzenleme, 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan vergilendirme dönemigelir ve kazançlarına ilişkin verilecek beyannamelere uygulanmak üzere yürürlüğe girdi; yani geriye dönük olarak 2025 hesap dönemini de kapsadı. Takvim yılına tabi kurumlar, 2025 yılının Ekim-Aralık dönemi için ilk kez dördüncü geçici vergi beyannamesini 17 Şubat 2026'da verdi.
Kurumlar vergisi mükellefleri için aynı esaslar, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32. maddesinin ikinci fıkrasındaki atıf yoluyla geçerli: kurumlar, geçici vergiyi Gelir Vergisi Kanunu'nda belirtilen esaslara göre, ancak cari dönemin kurumlar vergisi oranı üzerinden hesaplayıp öderler. Dolayısıyla GVK mükerrer 120'de yapılan bu değişiklik, hem gelir vergisi mükelleflerini hem de kurumlar vergisi mükelleflerini doğrudan etkiliyor.
4. Kimler Kapsamda, Kimler Değil?
Geçici vergi mükellefiyetinin kapsamı, finansman gider kısıtlaması gibi bazı diğer vergi kurallarından daha geniş. Burada bilanço esası ile işletme hesabı esası ayrımı aranmıyor; belirleyici olan kazanç türü:
✅ Kapsamda Olanlar
- Ticari kazanç sahibi gelir vergisi mükellefleri (gerçek usulde, bilanço veya işletme hesabı esasına göre defter tutsun fark etmez)
- Serbest meslek erbabı
- Tüm kurumlar vergisi mükellefleri (anonim, limited vb.), KVK madde 32 atfıyla
- Adi ortaklık, kollektif şirket ve adi komandit şirketlerin bu ortaklıklardan pay alan ortakları (ortaklığın kendisi değil, ortağın payı)
🚫 Kapsam Dışında Kalanlar
- Basit usule tabi mükellefler
- Yıllara sari inşaat ve onarma işleriyle uğraşanlar (bu kazançlar farklı bir rejime tabi)
- Sadece gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı veya ücret geliri elde edenler (stopaj yoluyla vergilendirildikleri için)
- Kollektif şirketler ile adi komandit şirketlerin kendisi (ortaklık tüzel/gerçek kişi olarak ayrı bir vergi mükellefi değil)
5. 2026 Güncel Dönem ve Beyan Takvimi
2026 hesap döneminden itibaren takvim yılına tabi mükellefler için dört dönem şu şekilde işliyor. Beyan ve ödeme süresi olarak genel kural, ilgili dönemi izleyen ikinci ayın 17'nci günü akşamı; ancak bu tarih hafta sonu ya da resmî tatile denk gelirse izleyen ilk iş gününe kayabilir, bu yüzden GİB'in güncel vergi takviminden teyit edilmesi öneriliyor.
| Dönem | Kapsadığı Aylar (2026) | Beyan/Ödeme Son Günü |
|---|---|---|
| 1. Dönem | Ocak - Mart | Mayıs 2026 ortası (geçti) |
| 2. Dönem | Nisan - Haziran | Ağustos 2026 ortası (geçti) |
| 3. Dönem | Temmuz - Eylül | 17 Kasım 2026 |
| 4. Dönem (yeniden eklenen) | Ekim - Aralık | 17 Şubat 2027 (ilk kez) |
Özel hesap dönemine tabi mükellefler için bu aylar kendi hesap dönemlerine göre kayar; yukarıdaki tablo yalnızca takvim yılını (1 Ocak - 31 Aralık) esas alan mükellefler için geçerlidir.
Ocak - Mart
İlk üç aylık kümülatif kazanç
Ocak - Haziran
İlk altı ayın kümülatif kazancı
Ocak - Eylül
İlk dokuz ayın kümülatif kazancı
Ocak - Aralık
Yılın tamamının kümülatif kazancı (yeniden eklendi)
6. Karıştırmayın: Dördüncü Dönem, Yıllık Beyanname Değildir
⚠️ İki Ayrı Beyanname, İki Ayrı Amaç
Birçok işletme sahibi "zaten iki ay sonra yıllık beyanname vereceğim, neden ayrıca dördüncü dönem geçici vergi beyanı da veriyorum" diye şaşırıyor. Bu iki beyanname birbirinin yerine geçmiyor:
| Kriter | 4. Dönem Geçici Vergi Beyannamesi | Yıllık Kurumlar/Gelir Vergisi Beyannamesi |
|---|---|---|
| Kapsadığı dönem | Ocak - Aralık (kümülatif, erken tahmini kazanç) | Ocak - Aralık (kesinleşmiş, nihai kazanç) |
| Son verilme tarihi (takvim yılı) | 17 Şubat | Kurumlar: Nisan sonu, Gelir vergisi: Mart sonu |
| Vergi oranı | Gelir vergisinde ilk dilim oranı (%15), kurumlar vergisinde cari dönem oranı | Gelir vergisi tarifesi (artan oranlı) veya kurumlar vergisi oranı |
| İlişki | Peşin ödeme; yıllık beyannamede mahsup edilir | Nihai hesaplama; geçici vergiler burada mahsup/iade edilir |
Dördüncü dönemin eklenmesiyle birlikte, yıl içinde ödenen geçici vergi tutarı kümülatif olarak yıllık vergiye daha yakınlaşıyor. Ama bu yakınlaşma, iki ayrı beyanname verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor; sadece yıllık beyannamede mahsup edilecek tutarı değiştiriyor.
7. Enflasyon Düzeltmesi İstisnası
Dördüncü dönemin geri gelmesiyle birlikte gündeme gelen bir başka soru, bu dönemde enflasyon düzeltmesi yapılıp yapılmayacağıydı. Gelir İdaresi Başkanlığı, 24 Aralık 2025 tarihli ve 33117 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 587 sıra no'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile bu konuyu netleştirdi: 2025 hesap döneminin dördüncü geçici vergi döneminde, kapsam dahilindeki mükelleflerin enflasyon düzeltmesi yapmaması uygun bulundu.
Bu istisnanın da kendi istisnaları var: sürekli olarak işlenmiş altın ve gümüş alım satımı veya imali ile iştigal eden mükellefler, dördüncü dönemde de enflasyon düzeltmesi yapmaya devam ediyor. Bu kural, 2025'in ilk üç dönemi için 582 sıra no'lu tebliğle belirlenen aynı istisna mantığının dördüncü döneme taşınmış hali.
💡 Uzman Notu
2026 hesap döneminin dördüncü dönemi (Ekim-Aralık 2026) için enflasyon düzeltmesi yapılıp yapılmayacağına dair benzer bir tebliğ bu yazının yayımlandığı tarih itibarıyla henüz yayımlanmadı. Geçmiş yılın uygulaması bir emsal oluştursa da kesin bir garanti değil; GİB bu konuda her yıl ayrı bir tebliğ yayımlıyor. Şirketlerin Aralık 2026'da GİB'in resmî duyurularını takip ederek, dördüncü dönem kapanış çalışmalarını bu tebliğ netleşmeden kesinleştirmemesi doğru bir yaklaşım.
8. Şirketler İçin Pratik Etkileri
Mevzuat değişikliğinin kâğıt üzerinde göründüğünden daha somut sonuçları var. Üç ana başlıkta özetlemek mümkün:
- Nakit akışı planlaması: Dört dönem olunca yıl içinde ödenen toplam geçici vergi tutarı, yıllık vergiye daha yakınlaşıyor. İşletmelerin Şubat ayı nakit planlamasına, daha önce bu dönemde yer almayan bir vergi çıkışını da eklemesi gerekiyor.
- Muhasebe iş yükü: Yılda üç değil dört kez kümülatif mizan ve bilanço çıkarmak, hem içeride muhasebe departmanı olan hem de dışarıdan hizmet alan işletmeler için ek bir kapanış döngüsü anlamına geliyor.
- Mahsup ve iade süreci: Fazla ödenen geçici vergi her zaman olduğu gibi yıllık beyannamede mahsup ediliyor, kalan tutar varsa iade veya başka vergilere mahsup talep edilebiliyor. Dördüncü dönemin eklenmesiyle yıl içinde tahsil edilen toplam tutar büyüdüğü için, bazı işletmelerde mahsup/iade sürecinin daha büyük tutarlarla ve daha sık gündeme gelmesi bekleniyor.
Mali müşavirlik ve vergi danışmanlığı çevrelerinde, dördüncü dönemin yeniden getirilmesine yönelik bir eleştiri de dile getiriliyor: dönem bitimiyle yıllık beyanname arasında sadece iki aylık bir süre varken ayrı bir beyanname verilmesinin idari yükü artırdığı, buna karşılık devlete sağladığı erken tahsilat avantajının göreceli olarak sınırlı kaldığı yönünde. Bu tartışma uygulamayı değiştirmiyor, ama şirketlerin konuyu sadece teknik bir form doldurma işi olarak değil, yıl sonu süreçlerini etkileyen bir takvim değişikliği olarak ele alması gerektiğini gösteriyor.
9. Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Değişiklik geriye dönük olarak 2025 hesap dönemini de kapsadı; 2025'in dördüncü dönem beyannamesini eksik veya hiç vermeyen mükellefler için geçmişe dönük bir kontrol yapılması önemli.
- Geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10'dan fazla eksik beyan edildiğinin tespiti halinde, eksik kısım için ek geçici vergi tarh edilir; dönem sayısı dörde çıktığı için bu riskin tekrarlanma sıklığı da arttı.
- Özel hesap dönemine tabi mükellefler için "Ocak-Mart, Nisan-Haziran" gibi takvim ayları geçerli değil; dönemler kendi hesap dönemlerine göre kayar.
- İşletme hesabı esasına göre defter tutan ticari kazanç sahipleri de bu kapsamda; "bilanço tutmuyorum, beni ilgilendirmez" varsayımı geçici vergide geçerli değil.
- 2026'nın dördüncü döneminde enflasyon düzeltmesi istisnasının geçerli olup olmayacağı henüz netleşmedi; GİB'in Aralık 2026'da yayımlayacağı tebliğ beklenmeli.
10. Resmî Kaynaklar
- 7566 Sayılı Kanun, Madde 2 (19 Aralık 2025, RG 33112) - resmigazete.gov.tr
- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 587) (24 Aralık 2025, RG 33117) - gib.gov.tr
- 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu, Mükerrer Madde 120 - mevzuat.gov.tr
- 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, Madde 32 - mevzuat.gov.tr
- Gelir İdaresi Başkanlığı - Güncel Vergi Takvimi (gib.gov.tr)
11. Sık Sorulan Sorular
Geçici vergide dördüncü dönem gerçekten geri geldi mi, yoksa söylenti mi?
Gerçekten geri geldi. 19 Aralık 2025 tarihli ve 33112 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7566 sayılı Kanun, Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 120. maddesinden "ilk dokuz ayı için belirlenen" ibaresini çıkararak 2021'de kaldırılan dördüncü dönemi (Ekim-Aralık) yeniden yürürlüğe soktu.
Dördüncü dönem hangi ayları kapsıyor ve ne zaman beyan ediliyor?
Takvim yılına tabi mükellefler için dördüncü dönem Ekim-Aralık aylarını kapsıyor ve genel kural olarak izleyen ikinci ayın 17'nci günü akşamına kadar beyan edilip ödeniyor; yani 2026 yılının dördüncü dönemi ilk kez 17 Şubat 2027'de beyan edilecek.
Bu değişiklik 2025'ten mi yoksa 2026'dan mı itibaren geçerli?
1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan vergilendirme dönemlerine uygulanmak üzere yürürlüğe girdi. Dolayısıyla ilk uygulama 2025 hesap döneminde yapıldı; takvim yılına tabi kurumlar 2025'in dördüncü dönem beyannamesini 17 Şubat 2026'da verdi. 2026 hesap dönemi için de aynı yapı sürüyor.
Dördüncü dönem geçici vergisi ile yıllık beyanname aynı şey mi?
Hayır. Dördüncü dönem geçici vergisi, Ocak-Aralık arasındaki kümülatif kazanç üzerinden erken ve peşin ödenen bir vergi; yıllık beyanname ise nihai, kesinleşmiş kazanç üzerinden hesaplanan asıl vergi beyanı. Ödenen geçici vergiler yıllık beyannamede mahsup edilir, ama dördüncü dönem beyanı vermek yıllık beyanname verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
İşletme hesabı esasına göre defter tutan şahıs işletmeleri de kapsamda mı?
Evet. Geçici vergi mükellefiyeti, finansman gider kısıtlaması gibi bazı diğer kurallardan farklı olarak bilanço esası aramıyor; basit usule tabi olmayan tüm ticari kazanç sahipleri (bilanço veya işletme hesabı esası fark etmeksizin) ve serbest meslek erbabı kapsamda.
2026'nın dördüncü döneminde enflasyon düzeltmesi yapılacak mı?
Bu yazının yayımlandığı tarih itibarıyla henüz netleşmedi. 2025'in dördüncü döneminde, 587 sıra no'lu VUK Genel Tebliği ile (altın/gümüş alım satımı ve imaliyle sürekli iştigal edenler hariç) enflasyon düzeltmesi yapılmaması uygun bulunmuştu. 2026 dördüncü dönemi için GİB'in Aralık 2026'da yayımlayacağı tebliğ takip edilmeli.
🤝 Şirketinizin Güncel Geçici Vergi Takvimini Birlikte Netleştirelim
Dördüncü dönemin eklenmesiyle değişen beyan takviminin şirketinizi hangi aylarda etkilediğini, kümülatif kazanç hesaplamalarının doğru yürütülüp yürütülmediğini ve yıl sonu nakit planlamanızı vergi danışmanlığı hizmetimiz kapsamında birlikte değerlendirelim. Bizimle iletişime geçin.
12. Sonuç
Geçici vergide dördüncü dönemin geri gelmesi, küçük bir teknik değişiklik gibi görünse de şirketlerin yıl sonu kapanış takvimini ve nakit planlamasını doğrudan etkiliyor. 2021'de kaldırılan bu dönem artık 2025 hesap döneminden itibaren yeniden zorunlu; 2026'da da üçüncü dönem (Temmuz-Eylül) beyanı 17 Kasım'da verilirken, yeni eklenen dördüncü dönem ilk kez 17 Şubat 2027'de beyan edilecek.
Koray Akdağ / Sistem Global Danışmanlık olarak, şirketlerin güncel geçici vergi takvimine uygun şekilde hazırlanmasına, kümülatif hesaplamaların ve yıl sonu kapanış süreçlerinin değişen mevzuata göre doğru yürütülmesine yardımcı oluyoruz.