🟢 Kısaca: Asgari Kurumlar Vergisi Nedir?
- ✔ Kurumlar vergisi mükelleflerinin hesaplayacağı vergi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10'undan az olamaz; normal hesaplanan vergi bu tutarın altında kalırsa aradaki fark ayrıca ödenir.
- ✔ Yasal dayanağı 7524 sayılı Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanunu'na eklenen 32/C maddesi; 2025 yılı kazançlarından itibaren, ilk kez 2025'in 1. geçici vergi döneminden beri uygulanıyor.
- ✔ Tüm sermaye şirketleri, kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları, dernek/vakıflara ait iktisadi işletmeler ve iş ortaklıkları kapsamda; ilk defa faaliyete başlayan şirketler kuruluş hesap dönemi dahil 3 hesap dönemi muaf.
- ✔ Geçmiş yıl zararları asgari vergi matrahından düşülmüyor; bu yüzden ticari bilançosu zarar gösteren bir şirket bile, kanunen kabul edilmeyen giderleri (KKEG) yeterince yüksekse asgari kurumlar vergisi ödeyebiliyor.
- ✔ İştirak kazancı, teknokent/serbest bölge istisnası, Ar-Ge indirimi gibi belirli kalemler matrahtan düşülürken; yurt dışı iştirak kazancı, taşınmaz satış istisnası, bağış/sponsorluk indirimi gibi birçok kalem düşülemiyor.
- ✔ Büyük çok uluslu grupları ilgilendiren küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi ile karıştırılmamalı; bu yazının konusu olan asgari kurumlar vergisi, ciro büyüklüğüne bakılmaksızın hemen her kurumlar vergisi mükellefini kapsıyor.
📑 İçindekiler
1. Asgari Kurumlar Vergisi Nedir, Yasal Dayanağı Ne?
Kurumlar vergisi matrahı hesaplanırken, kanunun izin verdiği çeşitli istisna ve indirimler kazançtan düşülür ve vergi, kalan tutar üzerinden hesaplanır. Bazı şirketlerde bu istisna ve indirimler o kadar büyük olabiliyor ki, ciddi bir ticari kâr elde edilmesine rağmen ödenecek kurumlar vergisi çok düşük, hatta sıfıra yakın çıkabiliyor. Yasa koyucu, vergi güvenliğini sağlamak amacıyla buna bir alt sınır getirdi: asgari kurumlar vergisi.
Düzenlemenin yasal dayanağı, 2 Ağustos 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7524 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 36. maddesi. Bu madde ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'na 32/C maddesieklendi ve "Yurt içi asgari kurumlar vergisi" adıyla yeni bir uygulama getirildi. Kurala göre, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32 ve 32/A maddeleri hükümleri esas alınarak hesaplanan kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10'undan az olamaz. Bu şekilde hesaplanan asgari tutar, normal yöntemle hesaplanan kurumlar vergisinden büyükse, aradaki fark da ayrıca ödenir.
Uygulama, 2025 yılı ve izleyen vergilendirme dönemi kazançlarınayönelik; takvim yılına tabi mükellefler için ilk kez 2025 yılının 1. geçici vergi döneminden itibaren hesaplanıp beyan edilmeye başlandı. Özel hesap dönemine tabi kurumlarda ise 2025 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen dönemlerde elde edilen kazançlar esas alınıyor. 2026 itibarıyla uygulama ikinci yılına girmiş durumda ve Gelir İdaresi Başkanlığı, konuyu detaylandıran yeni tebliğler (25 ve 26 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğleri gibi) yayımlamaya devam ediyor.
2. Kimler Kapsamda, Kimler Muaf?
Kapsam, gelir vergisi mükelleflerini değil; Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde sayılan kurumlar vergisi mükelleflerinin tamamını ilgilendiriyor. Türkiye'de elde ettikleri kazançlarını beyan etmek zorunda olan dar mükellef kurumlar ile Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 30. maddesi kapsamında tevkif yoluyla vergilendirilen kazanç ve iratlarını ihtiyari olarak beyan eden dar mükellefler de uygulamaya tabi.
✅ Kapsamda Olanlar
- Sermaye şirketleri (A.Ş., Ltd., sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket)
- Kooperatifler
- İktisadi kamu kuruluşları
- Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler
- İş ortaklıkları
- Türkiye'de elde ettikleri kazancı beyan eden dar mükellef kurumlar
🚫 Kapsam Dışı / Muaf Olanlar
- Kurumlar vergisinden muaf olan kurumlar (muafiyet şart ve süresi boyunca)
- İlk defa faaliyete başlayan kurumlar, faaliyete başlanılan hesap döneminden itibaren üç hesap dönemi boyunca
- Gelir Vergisi Kanunu madde 113'teki "hasılat esaslı kazanç tespiti" kapsamında vergilendirilen kurumlar vergisi mükellefleri
| Kuruluş Yılı | Muafiyet Uygulanan Hesap Dönemleri | Asgari Vergi İlk Uygulandığı Dönem |
|---|---|---|
| 2025 | 2025, 2026, 2027 | 2028 |
| 2024 | 2025, 2026 | 2027 |
| 2023 | 2025 | 2026 |
"İlk defa faaliyete başlayan şirket" muafiyeti, her yeni unvanlı şirket için otomatik işlemiyor. Birleşme, devir, tür değişikliği, kısmi bölünme veya tam bölünme yoluyla kurulan şirketler, kanun gereği ilk defa faaliyete başlayan şirket sayılmıyor ve bu üç hesap dönemlik muafiyetten yararlanamıyor.
3. GİB'in Örnekleriyle Adım Adım Hesaplama
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Nisan 2026 tarihli "Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi" rehberinde (Yayın No: 607) yöntem şöyle özetleniyor: önce ticari bilanço kârına (veya zararına) kanunen kabul edilmeyen giderler (KKEG) eklenir. Bu tutar sıfırdan büyükse, kanunun izin verdiği istisna ve indirimler düşülür ve kalan tutara %10 uygulanır. Bulunan tutar, normal yöntemle hesaplanan kurumlar vergisiyle karşılaştırılır; hangisi büyükse o tutar ödenir.
Ticari Bilanço Kârı/Zararı + KKEG
Dönem sonu ticari kâr veya zarara, kanunen kabul edilmeyen giderler eklenir
İstisna ve İndirimleri Düş
Kanunun izin verdiği kalemler (aşağıdaki liste) bu tutardan düşülür
%10 Uygula
Kalan tutara %10 oranı uygulanarak asgari kurumlar vergisi bulunur
Büyük Olanı Öde
Normal hesaplanan KV ile asgari KV karşılaştırılır, büyük olan tutar ödenir
📊 GİB Örneği: Zarar Eden Şirket Bile Vergi Ödeyebilir
GİB'in resmî rehberindeki ikinci örnek, bu uygulamanın en çok yanlış anlaşılan sonucunu gösteriyor: ticari bilançosunda zarar olan bir şirket, kanunen kabul edilmeyen giderleri yüksekse yine de asgari kurumlar vergisi ödeyebiliyor.
| Normal Kurumlar Vergisi | Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi | |
|---|---|---|
| Ticari bilanço zararı | (2.000.000) TL | (2.000.000) TL |
| Kanunen kabul edilmeyen giderler (KKEG) | 2.400.000 TL | 2.400.000 TL |
| İstisna ve indirimler | - | - |
| Matrah | 400.000 TL | 400.000 TL |
| Hesaplanan vergi | 400.000 x %25 = 100.000 TL | 400.000 x %10 = 40.000 TL |
| Ödenecek kurumlar vergisi | 100.000 TL | |
Bu örnekte asgari kurumlar vergisi (40.000 TL), normal hesaplanan kurumlar vergisinden (100.000 TL) düşük kaldığı için ödenecek tutar normal yöntemle belirleniyor. Ancak iki hesaplama birbirine yaklaştıkça veya asgari tutar öne geçtiğinde, şirketin ticari bilançosunda zarar görünmesi vergi yükünü sıfırlamıyor; KKEG tutarı tek başına bir vergi matrahı yaratabiliyor.
📊 GİB Örneği: İstisnadan Yararlanan Şirkette Etki
Üçüncü GİB örneğinde, 100.000.000 TL ticari bilanço kârı elde eden ve bu kazancın 60.000.000 TL'sini düşülemeyen bir istisnadan (yurt dışı inşaat/montaj kazanç istisnası, KVK 5/1-h) elde eden bir şirket ele alınıyor. Normal yöntemde matrah 40.000.000 TL'ye inerken, asgari kurumlar vergisinde bu istisna düşülemediği için matrah 100.000.000 TL olarak kalıyor. Buna rağmen her iki yöntemde de ödenecek vergi 10.000.000 TL'de eşitleniyor; çünkü %25'lik normal oranla düşük matrah üzerinden hesaplanan vergi (40.000.000 x %25), %10'luk asgari oranla yüksek matrah üzerinden hesaplanan vergiye (100.000.000 x %10) denk geliyor. Bu örnek, düşülemeyen istisnaların matrahı büyütse bile, sonuç her zaman asgari verginin devreye girmesi anlamına gelmediğini gösteriyor; her şirketin kendi oranlar dengesine bakması gerekiyor.
4. Hangi İstisna ve İndirimler Matrahtan Düşülüyor?
Asgari kurumlar vergisi matrahı, normal kurumlar vergisi matrahından farklı hesaplanıyor. Kanunun tüm istisna ve indirimlerini değil, yalnızca sınırlı sayıda kalemi matrahtan düşmesine izin veriyor. Geri kalanı, normal vergide matrahı küçültse bile asgari vergi hesabında matrahta kalıyor.
| Matrahtan Düşülebilenler (seçili kalemler) | Matrahtan Düşülemeyenler (seçili kalemler) |
|---|---|
| İştirak kazancı istisnası (KVK 5/1-a) | Yurt dışı iştirak kazancı/hisse satış istisnası (KVK 5/1-b, 5/1-c) |
| Teknoloji geliştirme bölgesi kazanç istisnası (4691 sayılı Kanun) | Taşınmaz, iştirak hissesi ve fon satış kazancı istisnası (KVK 5/1-e) |
| Serbest bölge kazanç istisnası (3218 sayılı Kanun) | Yurt dışı inşaat/montaj/teknik hizmet kazanç istisnası (KVK 5/1-h) |
| Ar-Ge ve tasarım indirimi (5746 sayılı Kanun) | Bağış, yardım ve sponsorluk indirimleri (KVK 10/1-b, 10/1-c, 10/1-d) |
| Girişim sermayesi fonu indirimi (KVK 10/1-g) | Nakdi sermaye artışından kaynaklanan faiz indirimi (KVK 10/1-ı) |
| Korumalı işyeri indirimi (KVK 10/1-h) | Teknogirişim/teknokent sermaye desteği indirimi, yatırım indirimi istisnası |
Ayrıca, kurumlar vergisi beyannamesinin "Diğer İndirimler" veya "Diğer İndirimler ve İstisnalar" satırlarında gösterilmekle birlikte, mahiyeti itibarıyla gerçek bir istisna veya indirim olmayan tutarlar (TMS/TFRS ile Vergi Usul Kanunu arasındaki değerleme farkları, örtülü sermaye kabul edilen borçlanmalarda borç alan kurum nezdinde oluşan kur farkı gelirleri, kıdem tazminatı karşılığı iptali gibi) zaten asgari kurumlar vergisi kapsamına girmiyor; çünkü bunlar başlangıçta vergi matrahını küçültmek için değil, matrahın doğru hesaplanmasını sağlamak için beyannameye yazılıyor.
5. Karıştırmayın: Küresel Asgari Vergi Farklı Bir Konu
⚠️ Asgari Kurumlar Vergisi ≠ Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi
Basında "asgari vergi" başlığıyla çıkan haberlerin bir kısmı aslında bu yazının konusu olan yurt içi asgari kurumlar vergisini değil, aynı 7524 sayılı Kanun'la getirilen ama tamamen farklı bir düzenlemeyi, yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisini (ATV) anlatıyor. İkisi aynı kanunda yer alsa da kapsamları çok farklı:
| Kriter | Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi (KVK 32/C) | Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi (ATV) |
|---|---|---|
| Kimi kapsar? | Hemen her kurumlar vergisi mükellefi, KOBİ dahil | Yalnızca büyük çok uluslu işletme grupları |
| Eşik | Yok, ciro büyüklüğü aranmaz | Önceki 4 hesap döneminin en az 2'sinde 750 milyon euro karşılığı TL konsolide hasılat |
| Oran | %10 (kurum kazancı üzerinden) | %15 efektif vergi yükü hedefi (OECD Pillar Two) |
| Dayanağı | 7524 sayılı Kanun m.36, KVK m.32/C | 7524 sayılı Kanun'un "5. Kısım" başlıklı ayrı bölümü |
Sonuç olarak: "asgari vergi bizi ilgilendirmez, biz büyük bir çok uluslu şirket değiliz" demek yanlış bir varsayım. KOBİ ölçeğindeki bir şirket küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisinin kapsamına girmez, ama bu yazıda anlatılan yurt içi asgari kurumlar vergisinin kapsamına, ölçeğine bakılmaksızın girer.
6. Teşvik Belgesi, İndirimli Oran ve Mahsup İmkanları
Asgari kurumlar vergisi matraha istisna/indirim eklenmesiyle çalışsa da, hesaplanan asgari verginin tamamının ayrıca ödenmesi gerekmiyor. Kanun, belirli kalemler için asgari vergiden doğrudan indirim yapılmasına izin veriyor:
- Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32. maddesindeki indirimli oranlar (halka arzda 2 puan, ihracat kazancında 5 puan, sanayi sicil belgeli üretim faaliyetinde 1 puan indirim) nedeniyle alınmayan vergi, asgari kurumlar vergisinden düşülebiliyor.
- 2/8/2024 tarihinden önce alınmış yatırım teşvik belgeleri kapsamında, KVK 32/A maddesi hükmüne istinaden ilgili hesap döneminde alınmayan vergi de asgari vergiden indirilebiliyor. Bu tarihten sonra alınan teşvik belgeleri veya sonradan artırılan yatırıma katkı tutarları bu kapsama girmiyor.
- Hesaplanan asgari vergiden, dönem içinde tevkif yoluyla ödenen kurumlar vergisi ve geçici vergiler mahsup edilebiliyor; Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 121. maddedeki uyumlu mükellef vergi indirimi hakkı da asgari vergi için kullanılabiliyor.
💡 Uzman Notu
Uygulamada en sık gözden kaçan nokta, asgari kurumlar vergisi matrahının geçmiş yıl mali zararlarıyla küçültülemediğidir. Birçok şirket sahibi, "geçen yıllardan devreden zararım var, bu yıl vergi çıkmaz" varsayımıyla hareket ediyor; ancak geçmiş yıl zararları yalnızca normal kurumlar vergisi hesaplamasında matrahı küçültür, asgari kurumlar vergisi hesaplamasında dikkate alınmaz. Bu nedenle özellikle önceki yıllarda büyük yatırım yapmış, zarar biriktirmiş ama cari yılda ticari kârlılığa dönen şirketlerin, asgari vergi etkisini geçici vergi döneminden itibaren ayrıca hesaba katması gerekiyor. Enflasyon düzeltmesi uygulanan dönemlerde de düzeltme sonucu oluşan değerler asgari vergi hesabına dahil edildiğinden, bu hesaplamanın yıl sonuna bırakılmadan her geçici vergi döneminde güncellenmesi öneriliyor.
7. Ne Zaman ve Nasıl Beyan Edilir?
Asgari kurumlar vergisi, yıl sonunda tek seferlik bir işlem değil; kurum geçici vergi beyannameleri de dahil olmak üzere her dönemde hesaplanması gereken bir yükümlülük. Mükellefler, geçici ve yıllık kurumlar vergisi beyannamelerinde Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32 ve 32/A madde hükümlerini dikkate alarak normal kurumlar vergisini hesaplar; aynı beyannamede ticari bilanço kârı/zararına kanunen kabul edilmeyen giderler eklenerek asgari vergi matrahı da ayrıca belirlenir. İki tutar karşılaştırılır ve büyük olan beyan edilip ödenir.
Mükelleflerin tasfiye, birleşme, devir ve tam bölünme işlemleri nedeniyle verdikleri beyannamelerde de asgari kurumlar vergisi hesaplaması yapılması gerekiyor; bu özel durumlar istisna sayılmıyor.
8. Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Ticari bilançoda zarar görünmesi, asgari kurumlar vergisi hesaplanmayacağı anlamına gelmez; kanunen kabul edilmeyen giderler tek başına bir matrah yaratabilir.
- Geçmiş yıl mali zararları asgari vergi matrahından düşülmez; bu kalem sadece normal kurumlar vergisi hesabında dikkate alınır.
- Hizmet ihracatı kazanç indirimi, yurt dışı inşaat/montaj istisnası ve taşınmaz satış istisnası gibi birçok yaygın kalem, asgari vergi matrahından düşülemeyen istisnalar arasında yer alır.
- Hesaplama yıl sonuna bırakılmamalı; her geçici vergi döneminde kümülatif olarak tekrarlanmalı.
- 2/8/2024'ten sonra alınan yatırım teşvik belgeleri veya bu tarihten sonra artırılan yatırıma katkı tutarları, asgari vergiden indirim hakkı tanımaz; yalnızca bu tarihten önceki belgeler kapsamdadır.
9. Resmî Kaynaklar
- 7524 Sayılı Kanun (2 Ağustos 2024 Resmî Gazete) - resmigazete.gov.tr
- 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (madde 32/C dahil) - mevzuat.gov.tr
- Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Rehberi, Nisan 2026, Yayın No: 607 - Gelir İdaresi Başkanlığı (gib.gov.tr)
- 1 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği ve 25-26 Seri No'lu Değişiklik Tebliğleri - Gelir İdaresi Başkanlığı (gib.gov.tr)
10. Sık Sorulan Sorular
Asgari kurumlar vergisi oranı kaçtır ve ne zamandan beri uygulanıyor?
Oran %10'dur. 7524 sayılı Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanunu'na eklenen 32/C maddesi uyarınca, 2025 yılı ve izleyen vergilendirme dönemi kazançlarına uygulanıyor; ilk kez 2025'in 1. geçici vergi döneminden itibaren beyan edildi.
Şirketim zarar ettiği halde asgari kurumlar vergisi ödemek zorunda mıyım?
Evet, mümkün. Ticari bilanço zararınız olsa bile, kanunen kabul edilmeyen giderleriniz bu zararı aşıyorsa kalan tutar üzerinden %10 oranında asgari kurumlar vergisi hesaplanabilir. GİB'in resmî örneklerinden biri tam olarak bu durumu gösteriyor.
Yeni kurulan şirketler asgari kurumlar vergisinden muaf mı, ne kadar süreyle?
İlk defa faaliyete başlayan kurumlar, faaliyete başlanılan hesap dönemi dahil olmak üzere üç hesap dönemi boyunca asgari kurumlar vergisinden muaftır. Ancak birleşme, devir, tür değişikliği veya bölünme yoluyla kurulan şirketler bu muafiyetten yararlanamaz.
Geçmiş yıl zararları asgari kurumlar vergisi matrahından düşülüyor mu?
Hayır. GİB'in resmî rehberine göre geçmiş yıl mali zararları yalnızca normal kurumlar vergisi hesaplamasında dikkate alınır; asgari kurumlar vergisi matrahından düşülmez.
Asgari kurumlar vergisi ile küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi aynı şey mi?
Hayır. Bu yazıda anlatılan yurt içi asgari kurumlar vergisi (KVK 32/C) ciro büyüklüğüne bakılmaksızın hemen her kurumlar vergisi mükellefini kapsar. Küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi ise OECD'nin Pillar Two kurallarına dayanır ve yalnızca konsolide cirosu önceki 4 hesap döneminin en az 2'sinde 750 milyon euro karşılığı TL'yi aşan büyük çok uluslu işletme gruplarını ilgilendirir.
Teknokent veya Ar-Ge indirimi uygulayan şirketler asgari vergiden etkileniyor mu?
Teknoloji geliştirme bölgesi kazanç istisnası ve Ar-Ge/tasarım indirimi, asgari kurumlar vergisi matrahından düşülebilen kalemler arasında yer alır. Bu nedenle bu istisna/indirimden yararlanan şirketler, aynı kazanç kalemi için normal kurumlar vergisinde de asgari vergide de benzer bir avantajdan faydalanmaya devam eder.
Asgari kurumlar vergisi beyannamede nasıl ve ne zaman hesaplanır?
Her geçici vergi döneminde ve yıllık kurumlar vergisi beyannamesinde, normal kurumlar vergisi hesaplamasıyla birlikte ayrıca hesaplanır. İki tutar karşılaştırılır; asgari vergi normal hesaplanan vergiden büyükse aradaki fark da beyan edilip ödenir.
🤝 Asgari Kurumlar Vergisi Hesabınızı Birlikte Gözden Geçirelim
Şirketinizin normal kurumlar vergisi ile asgari kurumlar vergisini yan yana karşılaştırmak, hangi istisna ve indirimlerin asgari vergi matrahını etkilediğini netleştirmek ve geçici vergi dönemlerinde doğru beyan edilip edilmediğini kontrol etmek için vergi danışmanlığı hizmetimiz kapsamında birlikte değerlendirelim. Bizimle iletişime geçin.
11. Sonuç
Asgari kurumlar vergisi, 2025'ten beri yürürlükte olan ve her geçen yıl daha fazla şirketin gündemine giren kalıcı bir kural. "İstisnalarım var, zaten vergi çıkmaz" ya da "bu yıl zarar ettik, vergi yükümüz olmaz" gibi varsayımlar, 2026'da artık yeterli değil; her iki durumda da asgari vergi hesabı ayrıca yapılmalı. Özellikle geçmiş yıl zararı biriktirmiş, yüksek istisna veya indirimden yararlanan ya da yüksek KKEG'i olan şirketlerin, her geçici vergi döneminde normal ve asgari vergiyi yan yana hesaplaması gerekiyor.
Koray Akdağ / Sistem Global Danışmanlık olarak, şirketlerin kurumlar vergisi planlamasını asgari vergi etkisiyle birlikte değerlendirmesine, geçici vergi dönemlerindeki hesaplamaları güncel mevzuata uygun şekilde yürütmesine yardımcı oluyoruz.