🟢 Kısaca: Finansman Gider Kısıtlaması Nedir?
- ✔ Yabancı kaynağı (borcu) özkaynağını aşan şirketlerde, aşan kısma isabet eden faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı ve kur farkı giderlerinin %10'u kurumlar/gelir vergisi matrahından indirilemiyor.
- ✔ Yasal dayanak KVK madde 11/1-i (bilanço esasına tabi gelir vergisi mükellefleri için GVK m.41/1-9); oranı belirleyen 3490 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (4 Şubat 2021, RG 31385), 1 Ocak 2021'den itibaren uygulanıyor ve 2026'da hâlâ değişmeden %10.
- ✔ Kredi kuruluşları, finansal kuruluşlar, finansal kiralama/faktoring/finansman şirketleri, sermaye piyasası faaliyetinde bulunan kurumlar ile sigorta/reasürans/emeklilik şirketleri bu kısıtlamadan muaf.
- ✔ Yatırımın maliyetine eklenen (aktifleştirilen) finansman giderleri kapsam dışında; çünkü bu tutarlar zaten doğrudan gider yazılmıyor, amortisman yoluyla itfa ediliyor.
- ✔ Örtülü sermaye ile karıştırılmamalı: ikisi farklı maddeler, farklı sonuçlar doğuruyor (aşağıda ayrıca ayrıştırıyoruz).
- ✔ Hesaplama her geçici vergi döneminde, vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki VUK bilançosu esas alınarak kümülatif yapılıyor; bu nokta 25.09.2025 tarihli güncel bir özelgeyle netleşti.
📑 İçindekiler
1. Finansman Gider Kısıtlaması Nedir, Yasal Dayanağı Ne?
Finansman gider kısıtlaması, yıl sonunda muhasebecinizden "bu sene finansman giderlerinizin bir kısmını kanunen kabul edilmeyen gider olarak matraha ekledik" cümlesini duyan şirket sahiplerinin en çok sorduğu sorulardan birinin cevabı. Kısaca: borçla büyüyen, yani yabancı kaynağı özkaynağından fazla olan şirketlerde, bu fazlalığa denk gelen faiz ve benzeri giderlerin bir kısmı artık vergi matrahından indirilemiyor.
Düzenlemenin yasal çerçevesi 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 11. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde yer alıyor; kanun maddesi 1.1.2013 tarihinden itibaren yürürlükte, ancak oranı belirleme yetkisi Cumhurbaşkanı'na bırakılmıştı. Bu yetki, 4 Şubat 2021 tarihli ve 31385 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 3490 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kullanıldı ve oran, sektör ayrımı yapılmaksızın %10olarak belirlendi; kısıtlama 1 Ocak 2021'den itibaren başlayan vergilendirme dönemi kazançlarına uygulanmaya başladı. Uygulama esasları ise25 Mayıs 2021 tarihli ve 31491 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 18 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğiile detaylandırıldı. Bilanço esasına göre defter tutan gelir vergisi mükellefleri (şahıs işletmeleri ve adi ortaklıklar dahil) için aynı kısıtlama GVK madde 41/1-9'da ayrıca düzenleniyor.
2026 itibarıyla bu oranda bir değişiklik yapılmadı; aradan beş yıl geçmiş olmasına rağmen %10 oranı hâlâ yürürlükte. Dolayısıyla bu yazıda anlatılanlar, yeni çıkan bir destek veya geçici bir düzenleme değil, her yıl tekrarlanan ve hâlâ geçerliliğini koruyan kalıcı bir vergi kuralı.
2. Kimler Kapsamda, Kimler Muaf?
Kısıtlama, yabancı kaynağı (kısa ve uzun vadeli yabancı kaynakların toplamı) özkaynağını aşan tüm kurumlar vergisi mükellefleri ile bilanço esasına tabi gelir vergisi mükelleflerini kapsıyor. Ancak kanun koyucu, iş modeli gereği zaten yüksek borçla çalışan belirli sektörleri kapsam dışında tutmuş:
✅ Kapsamda Olanlar
- Yabancı kaynağı özkaynağını aşan tüm anonim, limited ve diğer kurumlar vergisi mükellefleri
- Bilanço esasına göre defter tutan gelir vergisi mükellefleri (şahıs işletmeleri, adi ortaklıklar)
🚫 Muaf Olanlar
- 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki kredi kuruluşları
- Finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında sermaye piyasası faaliyetinde bulunan kurumlar
- Sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri
- İşletme hesabı esasına göre defter tutan gelir vergisi mükellefleri (zaten bilanço tutmadıkları için kapsam dışı)
3. Hangi Giderler Kısıtlama Kapsamına Giriyor?
Tebliğ, kapsamı "faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı ve benzeri adlar altında yapılan gider ve maliyet unsurları" olarak tanımlıyor. Bu tanım, sadece banka kredisi faiziyle sınırlı değil; pratikte en sık karşılaşılan kalemler şöyle:
| Kapsama Giren | Kapsam Dışı Kalan |
|---|---|
| Banka kredisi faizi ve komisyonu | Teminat mektubu masrafları |
| Grup/ortak şirketlerden alınan borçların faizi | İpotek tesis masrafları |
| Tedarikçiye geç ödemeden doğan vade farkı | Kredi sözleşmesi damga vergisi |
| Döviz/dövize endeksli borçlardaki kur farkı gideri | Yatırımın maliyetine eklenen (aktifleştirilen) finansman giderleri |
| Kredi faizi üzerinden hesaplanan banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) | Örtülü sermaye sayılan borçlanmaya ilişkin giderler (ayrı madde kapsamında zaten tamamı KKEG) |
Yatırımın maliyetine eklenen finansman giderlerinin kapsam dışı tutulmasının sebebi mükerrerliği önlemek: bu tutarlar zaten doğrudan dönem gideri yazılmıyor, aktifleştirilip amortisman yoluyla yıllara yayılarak itfa ediliyor. Dolayısıyla üzerine bir de %10'luk kısıtlama uygulanması çifte bir kısıtlamaya yol açardı.
4. Adım Adım Nasıl Hesaplanır?
Hesaplama tek bir çarpımdan ibaret değil; önce şirketin ne kadar "aşan" yabancı kaynağı olduğu, sonra bu aşan kısma isabet eden finansman gideri tespit ediliyor. Adımlar şöyle:
Yabancı Kaynak ve Özkaynağı Belirle
Dönem sonu VUK bilançosundaki toplam yabancı kaynak ile toplam özkaynağı tespit et
Aşan Kısmı Hesapla
Yabancı kaynak özkaynaktan fazlaysa, aradaki fark "aşan kısım"dır
Orana Göre Payını Bul
Toplam finansman giderini, aşan kısmın toplam yabancı kaynağa oranıyla çarp
%10'unu KKEG Yaz
Bulunan tutarın %10'u kanunen kabul edilmeyen gider olarak matraha eklenir
📊 Örnek Hesaplama
| Toplam yabancı kaynak | 40.000.000 TL |
| Toplam özkaynak | 25.000.000 TL |
| Aşan kısım (40.000.000 - 25.000.000) | 15.000.000 TL |
| Aşan kısmın toplam yabancı kaynağa oranı (15.000.000 / 40.000.000) | %37,5 |
| Yıl içindeki toplam finansman gideri (faiz, komisyon, kur farkı vb.) | 6.000.000 TL |
| Aşan kısma isabet eden finansman gideri (6.000.000 x %37,5) | 2.250.000 TL |
| KKEG olarak matraha eklenecek tutar (2.250.000 x %10) | 225.000 TL |
Bu örnekte şirket, 6.000.000 TL'lik finansman giderinin tamamını değil, yalnızca 225.000 TL'sini vergi matrahına geri eklemek zorunda. Rakamlar büyüdükçe bu tutar da büyüyor; özellikle yüksek faizli dönemlerde ve yoğun kredi kullanan şirketlerde yıl sonunda ciddi bir matrah farkı yaratabiliyor.
5. Karıştırmayın: Örtülü Sermaye Farklı Bir Konu
⚠️ Finansman Gider Kısıtlaması ≠ Örtülü Sermaye
Her iki düzenleme de "borç özkaynağı aşarsa ne olur" sorusuna cevap veriyor gibi görünse de, yasal dayanakları, kapsamları ve sonuçları tamamen farklı. Bu iki kavramın karıştırılması, uygulamada en sık rastlanan hatalardan biri:
| Kriter | Finansman Gider Kısıtlaması (KVK m.11/1-i) | Örtülü Sermaye (KVK m.12) |
|---|---|---|
| Hangi borç? | Tüm yabancı kaynaklar (banka, tedarikçi, ortak fark etmez) | Yalnızca ortak veya ortakla ilişkili kişilerden alınan borçlar |
| Eşik | Yabancı kaynak > özkaynak (1 kat) | İlişkili kişi borcu > özkaynağın 3 katı |
| Sonuç | Aşan kısma isabet eden giderin sadece %10'u KKEG | Aşan kısma ilişkin giderin tamamı KKEG |
| Ek etki | Yok | Örtülü sermaye faizi, borç vereninde dağıtılmış kâr payı sayılır; stopaj doğabilir |
Bir şirket aynı anda hem ortağından hem bankadan borçlanmışsa, her iki düzenleme de gündeme gelebilir. Bu durumda önce örtülü sermaye sayılan ilişkili taraf borcuna ait finansman gideri ayrıştırılır (zaten tamamı KKEG olduğu için), kalan yabancı kaynak üzerinden finansman gider kısıtlaması hesaplanır. Aksi halde aynı gidere iki kez kısıtlama uygulanmış olur.
6. 2026'da Netleşen Nokta: Hangi Bilanço Esas Alınır?
Uygulamada uzun süre tartışılan bir soru şuydu: yabancı kaynak/özkaynak karşılaştırması yapılırken, vergi karşılıkları ayrıldıktan sonraki bilanço mu, yoksa bu karşılıklar hesaplanmadan öncekibilanço mu esas alınmalı? Gelir İdaresi Başkanlığı Ankara Defterdarlığı'nın 25 Eylül 2025 tarihli ve 38418978-125[6-2023/4]-542301 sayılı özelgesi, bu soruyu netleştirdi: karşılaştırma, Vergi Usul Kanunu'na göre çıkarılacak, vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki bilanço esas alınarak yapılmalı.
Özelge ayrıca hesaplamanın zamanlamasını da teyit ediyor: takvim yılına tabi mükellefler için her geçici vergi döneminin son günü itibarıyla, yıl sonu için ise 31 Aralık itibarıyla; özel hesap dönemine tabi mükellefler için ise kendi hesap dönemlerinin son günü itibarıyla hazırlanan bilanço kullanılıyor.
💡 Uzman Notu
Uygulamada en sık gözden kaçan nokta, hesaplamanın sadece banka kredilerine değil, grup şirketlerinden alınan borçlara, tedarikçilere olan vadeli borçlanmalardan doğan vade farklarına ve kur farkı giderlerine de uygulanmasıdır. Şirketler çoğunlukla yalnızca banka kredi faizlerini hesaba katıp grup içi borçlanmalardaki faiz ve kur farklarını gözden kaçırıyor; bu da yıl sonunda beklenmedik bir KKEG tutarıyla ve geçici vergi beyannamesinde düzeltme ihtiyacıyla karşılaşılmasına yol açabiliyor. Hesaplamanın her geçici vergi döneminde, kümülatif olarak ve güncel bilanço verileriyle tekrar gözden geçirilmesi, yıl sonunda sürpriz yaşamamanın en pratik yolu.
7. Beyannamede Nasıl Gösterilir?
Hesaplanan finansman gider kısıtlaması tutarı, kurumlar vergisi beyannamesinin "Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler" (KKEG) bölümünde "İlaveler" kısmında ayrı bir satır olarak gösterilir ve ticari kâra eklenerek vergi matrahına dahil edilir. Geçici vergi dönemlerinde de aynı mantıkla, o dönemin kümülatif verileri üzerinden hesaplanıp geçici vergi matrahına eklenmesi gerekir; sadece yıl sonunda tek seferlik bir hesaplama yapmak, dönem içi geçici vergi beyannamelerinin hatalı verilmesine yol açar.
8. Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Hesaplama tek seferlik bir yıl sonu işlemi değil; her geçici vergi döneminde kümülatif olarak tekrarlanmalı.
- Karşılaştırmada esas alınacak bilanço, vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki VUK bilançosudur.
- Örtülü sermaye kapsamına giren ilişkili taraf borçlanmaları, finansman gider kısıtlaması hesaplamasının dışında ayrıca ve farklı kurallarla değerlendirilir; ikisi birbirinin yerine geçmez.
- Kapsam sadece banka kredisi faiziyle sınırlı değil; tedarikçi vade farkları, grup içi borçlanma faizleri ve kur farkı giderleri de dahildir.
- Yatırım döneminde aktifleştirilen (maliyete eklenen) finansman giderleri, çifte kısıtlamayı önlemek için kapsam dışı tutulur; bu ayrımın muhasebe kayıtlarında net yapılması gerekir.
9. Resmî Kaynaklar
- 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, Madde 11 - mevzuat.gov.tr
- 3490 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (4 Şubat 2021, RG 31385) - resmigazete.gov.tr
- 18 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (25 Mayıs 2021, RG 31491) - Gelir İdaresi Başkanlığı (gib.gov.tr)
- 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu, Madde 41 - mevzuat.gov.tr
10. Sık Sorulan Sorular
Finansman gider kısıtlaması oranı 2026'da kaç?
%10. Bu oran, 3490 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 1 Ocak 2021'den itibaren uygulanmaya başladı ve 2026 itibarıyla herhangi bir değişikliğe uğramadı.
Hangi şirketler finansman gider kısıtlamasından muaf?
Kredi kuruluşları, finansal kiralama/faktoring/finansman şirketleri, 6362 sayılı Kanun kapsamında sermaye piyasası faaliyetinde bulunan kurumlar ile sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri bu kısıtlamanın dışında tutulmuştur.
Finansman gider kısıtlaması ile örtülü sermaye aynı şey mi?
Hayır. Finansman gider kısıtlaması tüm yabancı kaynakları kapsar ve aşan kısma isabet eden giderin sadece %10'unu KKEG sayar. Örtülü sermaye ise yalnızca ortak veya ortakla ilişkili kişilerden alınan, özkaynağın 3 katını aşan borçlanmaları kapsar ve aşan kısma ilişkin giderin tamamını KKEG sayar; ayrıca borç vereninde dağıtılmış kâr payı sayılarak stopaja yol açabilir.
Şahıs işletmeleri (gelir vergisi mükellefleri) bu kısıtlamaya tabi mi?
Yalnızca bilanço esasına göre defter tutan gelir vergisi mükellefleri, GVK madde 41/1-9 uyarınca aynı kısıtlamaya tabidir. İşletme hesabı esasına göre defter tutanlar kapsam dışındadır.
Hesaplamada hangi bilanço esas alınır?
25 Eylül 2025 tarihli özelgeye göre, Vergi Usul Kanunu'na göre çıkarılacak ve vergi ile diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki bilanço esas alınır. Takvim yılına tabi mükellefler için bu, her geçici vergi döneminin son günü ve 31 Aralık itibarıyla hazırlanan bilançodur.
Yatırım için alınan kredinin faizi de kısıtlamaya tabi mi?
Eğer bu faiz doğrudan dönem gideri olarak yazılıyorsa evet, kısıtlama kapsamına girer. Ancak yatırımın maliyetine eklenen (aktifleştirilen ve amortisman yoluyla itfa edilen) finansman giderleri, çifte kısıtlamayı önlemek amacıyla kapsam dışı tutulur.
🤝 Finansman Gider Kısıtlaması Hesaplamanızı Birlikte Gözden Geçirelim
Şirketinizin yabancı kaynak/özkaynak dengesinin kısıtlama kapsamına girip girmediğini, hangi giderlerin hesaplamaya dahil edilmesi gerektiğini ve geçici vergi dönemlerindeki kümülatif hesaplamanın doğru yürütülüp yürütülmediğini vergi danışmanlığı hizmetimiz kapsamında birlikte değerlendirelim. Bizimle iletişime geçin.
11. Sonuç
Finansman gider kısıtlaması, 2021'den beri yürürlükte olan ama her yıl yeniden hesaplanması gereken, borçla büyüyen şirketler için gözden kaçırıldığında yıl sonunda ciddi bir matrah farkına dönüşebilen bir kural. %10'luk oran küçük görünse de, yüksek faizli dönemlerde ve yoğun kredi kullanan işletmelerde toplam etkisi hiç de küçük olmuyor. Özellikle grup içi borçlanmaların ve örtülü sermaye sınırının doğru ayrıştırılması, doğru beyan için kritik.
Koray Akdağ / Sistem Global Danışmanlık olarak, şirketlerin finansman yapısını vergi mevzuatı açısından doğru konumlandırmasına, geçici vergi dönemlerindeki hesaplamaları güncel mevzuat ve özelgelere uygun şekilde yürütmesine yardımcı oluyoruz.