Kaç çalışanınız olursa artık KOBİ sayılmazsınız? Cironuz hangi sınırı geçerse KOSGEB ve TÜBİTAK destekleri kapanır? Bu soru, özellikle son birkaç yıldır hızlı büyüyen işletmelerin önüne giderek daha sık çıkıyor. Çünkü KOBİ tanımı sabit bir çizgi değil; 2023'te ve 2025'te iki kez değişen, resmi bir yönetmelikle belirlenen, çalışan sayısı ile ciro/bilanço kriterini birlikte kullanan teknik bir hesaplama. Bu yazıda güncel sınırları, mikro/küçük/orta ayrımını, en çok gözden kaçan bağlı işletme kuralını ve sınıfınızın hangi destekleri etkilediğini netleştiriyoruz.
⚡ Kısa Cevap
- ✔ Güncel KOBİ tanımı: yıllık çalışan sayısı 250'den az ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosundan herhangi biri 1 milyar TL'yi aşmayan işletmeler.
- ✔ Bu üst sınır 7 Ağustos 2025'te yürürlüğe giren 10182 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 500 milyon TL'den 1 milyar TL'ye yükseltildi ve 2026'da hâlâ geçerli.
- ✔ KOBİ içinde üç alt sınıf var: mikro (10 kişiden az, 10 milyon TL), küçük (50 kişiden az, 100 milyon TL) ve orta büyüklükte işletme (250 kişiden az, 1 milyar TL).
- ✔ Sadece kendi verileriniz değil; ortak veya bağlı olduğunuz işletmelerin verileri de belirli oranlarda hesaba katılabilir.
- ✔ KOBİ niteliğini kaybetmek için bir kriterin üst üste iki hesap dönemi aşılmış olması gerekir; tek yıllık bir sıçrama otomatik olarak sizi KOBİ olmaktan çıkarmaz.
- ✔ KOSGEB ve TÜBİTAK başta olmak üzere hemen hemen tüm devlet desteklerinin ilk uygunluk filtresi bu sınıflandırmaya dayanır.
📑 İçindekiler
1. Güncel KOBİ Tanımı Nedir?
Türkiye'de KOBİ tanımı tek bir kanun maddesinde değil, doğrudan bu amaçla hazırlanmış Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliği'nde (24/5/2023 tarihli ve 7297 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 25 Mayıs 2023 tarihli ve 32201 sayılı Resmî Gazete) düzenleniyor. Yönetmeliğin 4. maddesine göre KOBİ, yıllık çalışan sayısı 250'den az olan ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosundan herhangi biri belirlenen üst sınırı aşmayan işletme olarak tanımlanıyor.
Bu üst sınır sabit değil. Yönetmeliğin ilk halinde 500 milyon TL olan sınır, 7 Ağustos 2025 tarihli ve 32979 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 10182 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 1 milyar TL'yeyükseltildi. Değişiklik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi ve bugün itibarıyla hâlâ geçerli olan güncel sınır budur. Çalışan sayısı kriteri (250'den az) bu değişiklikten etkilenmedi, aynı kaldı.
Pratikte anlamı şu: 2025 Ağustos öncesinde cirosu 600 milyon TL olduğu için "büyük işletme" sayılan ve bu yüzden bazı KOBİ'ye özel desteklerden yararlanamayan bir şirket, yeni sınırla birlikte tekrar KOBİ kapsamına girmiş olabilir. Son iki yıl içinde sınır bölgesinde kalan işletmelerin durumunu yeniden değerlendirmesi bu yüzden önemli.
2. Mikro, Küçük ve Orta Ölçekli İşletme Sınırları
KOBİ tek bir kategori değil; yönetmeliğin 5. maddesi KOBİ'yi üç alt sınıfa ayırıyor. Çalışan sayısı ve ciro/bilanço kriterlerinden ikisinin birlikte değerlendirildiği tablo şöyle:
| Sınıf | Yıllık Çalışan Sayısı | Net Satış Hasılatı veya Mali Bilanço |
|---|---|---|
| Mikro İşletme | 10 kişiden az | Herhangi biri 10 milyon TL'yi aşmıyor |
| Küçük İşletme | 50 kişiden az | Herhangi biri 100 milyon TL'yi aşmıyor |
| Orta Büyüklükteki İşletme | 250 kişiden az | Herhangi biri 1 milyar TL'yi aşmıyor (eski sınır: 500 milyon TL) |
Buradaki "net satış hasılatı veya mali bilançosundan herhangi biri" ifadesi sık yanlış okunuyor. Yönetmelik, cironuz ile bilançonuzdan yalnızca birinin sınırın altında kalmasını yeterli görüyor; ikisinin birden sınır altında olması şart değil. Buna karşılık çalışan sayısı kriteri ayrı ve bağımsız bir şarttır; sınıfa girmek için hem çalışan sayısı sınırının hem de ciro/bilanço sınırlarından en az birinin birlikte sağlanması gerekir.
3. Çalışan Sayısı Nasıl Hesaplanır?
Burada da sık karşılaşılan bir yanlış anlama var: "çalışan sayısı" bordroda o an kayıtlı kişi sayısı değil, yönetmeliğin tanımladığı Yıllık İş Birimi (YİB)kavramıdır. YİB, işletmede bir takvim yılı içinde hizmet akdiyle çalıştırılanların prim gün sayıları toplamının 360'a bölünmesiyle bulunuyor. Yani yıl içinde kısmi süreli, mevsimlik veya dönemsel olarak çalışan kişiler tam zamanlı eşdeğerine oranlı şekilde hesaba katılıyor; basit bir "şu an kaç kişimiz var" sayımı yanıltıcı sonuç verebilir.
Yönetmeliğin 11. maddesine göre sadece hizmet akdiyle çalıştırılanlar bu hesaba dahil ediliyor; çıraklar ve staj yapan öğrenciler çalışan sayısına dahil edilmiyor. Bilanço esasına göre defter tutmayan işletmelerde ise sınıflandırma sadece çalışan sayısına bakılarak yapılıyor.
4. Bağımsız, Ortak ve Bağlı İşletme Ayrımı
Yönetmeliğin en çok gözden kaçan kısmı burasıdır. KOBİ sınıfınız her zaman sadece kendi şirketinizin verileriyle belirlenmez; başka işletmelerle olan sermaye ilişkiniz de devreye girer. Yönetmelik işletmeleri üçe ayırıyor:
| Tür | Tanım | Hesaplamaya Etkisi |
|---|---|---|
| Bağımsız İşletme | Başka bir işletmenin sermayesinin %25'inden azına sahip veya başka bir işletme tarafından %25'inden az oranda sahip olunan işletme | Sadece kendi verileri dikkate alınır |
| Ortak İşletme | Karşılıklı sermaye payı %25 ile %50 arasında (her iki uçtaki oran dahil, %50'yi aşmayan) | Ortak işletmenin verileri ortaklık oranında eklenir |
| Bağlı İşletme | Sermayenin çoğunluğuna (%50'den fazla) sahip olunan veya olunulan işletme | Bağlı işletmenin verilerinin tamamı eklenir |
⚠️ Karıştırmayın
"Benim şirketimin cirosu 50 milyon TL, demek ki küçük işletmeyim" demek, grup yapısı olan işletmeler için yanıltıcı olabilir. Eğer bu şirketin sermayesinin çoğunluğuna başka bir şirket sahipse ya da bu şirket başka bir şirketin sermayesinin çoğunluğuna sahipse, bağlı işletme kuralı devreye girer ve o diğer şirketin cirosu, bilançosu ve çalışan sayısının tamamı sizin verilerinize eklenir. Sonuç olarak görünürde küçük işletme olan bir şirket, grup verileriyle birlikte hesaplandığında aslında orta ölçekli işletme sınırının da üzerinde çıkabilir.
💡 Uzman Notu
Başvurularda en sık gözden kaçan nokta, İŞLETME BEYANI formunun bağlı/ortak işletme bölümünün eksik veya hatalı doldurulmasıdır. Holding çatısı altındaki, aynı ortaklar tarafından kurulmuş birden fazla şirketi olan veya bir yatırım şirketinden pay almış işletmelerin başvuru öncesinde sermaye ilişkilerini tek tek gözden geçirip konsolide hesaplamayı netleştirmesi gerekir. Aksi halde hem yanlış beyan riski doğar hem de destek onaylandıktan sonra KOBİ niteliğinin sonradan sorgulanması söz konusu olabilir.
5. KOBİ Niteliğini Kazanma ve Kaybetme
Yönetmeliğin 6. maddesi, sınır çizgisinde dalgalanan işletmeler için asimetrik ama mantıklı bir kural getiriyor. KOBİ niteliği belirlenirken dikkate alınan kriterlerden herhangi birini son iki hesap dönemine ait verileriyle aşan işletmeler KOBİ niteliğini kaybediyor. Buna karşılık, son hesap dönemine ait verileriyle kriterlerin altına düşen işletmeler KOBİ niteliğini hemen, tek yıllık veriyle kazanıyor.
Yani bir yıl olağanüstü bir ciro sıçraması yaşamak tek başına sizi KOBİ olmaktan çıkarmaz; sınırın üst üste iki hesap dönemi boyunca aşılmış olması gerekir. Ancak düşüş yönünde kural tam tersi işler: bir yıl sınırın altına inmeniz, KOBİ niteliğini yeniden kazanmanız için yeterlidir.
Sınıflandırmada hangi tarihli verilerin esas alınacağı da yönetmelikle netleştirilmiş: kurumlar vergisi mükellefleri için ilgili yılın beyanname verme süresinin içinde bulunduğu ayın sonu, gelir vergisi mükellefleri için ise kendi beyanname verme süresinin içinde bulunduğu ayın sonu esas alınıyor.
6. Sınıfınız Hangi Destekleri Etkiler?
Bu yönetmelik soyut bir tanım değil; neredeyse her devlet desteğinin ilk eşiğidir. KOSGEB'in neredeyse tüm destek programlarında (Kapasite Geliştirme Destek Programı, Girişimci Destek Programı gibi) başvuru sahibinin KOBİ Bilgi Sistemi'nde (KBS) KOBİ niteliğini taşıması ön şarttır. TÜBİTAK'ın bazı çağrılarında da (örneğin 1501 ve 1507 Ar-Ge Destekleri dönemsel olarak yalnızca KOBİ'lere açılabiliyor) sınıfınız doğrudan başvuru hakkınızı belirliyor.
Mikro, küçük ve orta ölçek ayrımı da tutarı etkileyebiliyor: bazı programlarda destek oranı veya üst limit işletme sınıfına göre kademeleniyor, bazılarında ise öncelik puanlaması küçük ölçekli işletmeler lehine işliyor. Öte yandan KOBİ sınırını aşmak, her destek kapısının kapandığı anlamına da gelmiyor; örneğin İstihdamı Koruma Destek Programı 2026'dan itibaren büyük işletmeleri de kapsama aldı, ancak kredi limiti ve oranlar KOBİ'ler ile büyük işletmeler için ayrı formüllerle hesaplanıyor.
- Başvuru öncesi kontrol:Her başvurudan önce KBS'deki KOBİ Bilgi Beyannamenizin son hesap dönemi verileriyle güncel olduğundan emin olun.
- Sınır bölgesindeyseniz izleyin: Son iki yıldır ciro veya bilançonuz sınıra yakınsa, iki hesap dönemi üst üste aşım olup olmadığını önceden hesaplayın.
- Grup yapınızı netleştirin: Ortak veya bağlı işletmeniz varsa konsolide verileri başvuru öncesinde çıkarın.
- Programın özel şartına bakın: Bazı programlar KOBİ içinde sadece belirli bir alt sınıfı (örneğin yalnızca mikro ve küçük işletmeleri) hedefler.
7. Dikkat Edilmesi Gerekenler
8. Resmî Kaynaklar
- Resmî Gazete (25 Mayıs 2023, Sayı 32201) - Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliği (Karar Sayısı: 7297)
- Resmî Gazete (7 Ağustos 2025, Sayı 32979) - Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (Karar Sayısı: 10182)
- TÜBİTAK - Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliği (Tam Metin)
- KOSGEB Resmî Web Sitesi
🤝 Şirketiniz Hangi Ölçekte, Hangi Desteklere Uygun?
KOBİ sınıfınız; başvurabileceğiniz KOSGEB, TÜBİTAK ve diğer destek programlarını doğrudan belirler. Çalışan sayısı ve mali tablo verilerinizle ölçeğinizi ve size uygun programları birlikte netleştirebiliriz. Bizimle iletişime geçebilirsiniz. Ayrıca KOSGEB danışmanlık hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
9. Sık Sorulan Sorular
KOBİ tanımı ne zaman değişti, 2026'da hâlâ geçerli mi?
Son değişiklik 7 Ağustos 2025 tarihli ve 10182 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe girdi ve ciro/bilanço üst sınırını 500 milyon TL'den 1 milyar TL'ye yükseltti. Bu sınır, bu yazının yayımlandığı tarih itibarıyla hâlâ geçerli güncel sınırdır.
Cironuz 1 milyar TL'yi aşarsa hemen KOBİ niteliğini mi kaybedersiniz?
Hayır. Yönetmeliğe göre KOBİ niteliğinin kaybı için kriterin üst üste iki hesap dönemi boyunca aşılmış olması gerekir. Tek yıllık bir sıçrama, o işletmeyi tek başına KOBİ kapsamından çıkarmaz.
Mikro, küçük ve orta işletme ayrımı destek tutarını etkiler mi?
Birçok programda evet. Bazı destek programlarında üst limit veya destek oranı işletmenin alt sınıfına göre değişebilir, bazı programlar ise öncelikli olarak mikro ve küçük ölçekli işletmelere yönelik tasarlanmıştır. Güncel oranlar için başvuracağınız programın yürürlükteki uygulama esaslarına bakmanız gerekir.
Holding bünyesindeki bir şirket KOBİ sayılır mı?
Sermaye ilişkisine bağlı. Eğer şirketinizin sermayesinin çoğunluğuna başka bir işletme sahipse (bağlı işletme) ya da %25-%50 arasında bir ortaklık varsa (ortak işletme), o işletmenin verileri sizin verilerinize eklenir ve konsolide rakamlar KOBİ sınırını aşabilir. Yalnızca sermaye ilişkisi %25'in altındaki bağımsız işletmelerde sadece kendi verileriniz dikkate alınır.
Çırak ve stajyerler çalışan sayısına dahil edilir mi?
Hayır. Yönetmelik yalnızca hizmet akdiyle çalıştırılan kişileri çalışan sayar; çıraklar ve staj yapan öğrenciler çalışan sayısı hesabına dahil edilmez.
KOBİ olmayan bir işletme hiçbir devlet desteğinden yararlanamaz mı?
Hayır, bu doğru değil. KOSGEB programlarının büyük çoğunluğu KOBİ niteliği şartı arasa da, bazı destekler (örneğin güncellenen İstihdamı Koruma Destek Programı) büyük işletmeleri de kapsama alabiliyor; sadece kredi limiti ve destek oranı işletme ölçeğine göre farklılaşıyor.
Sonuç
KOBİ tanımı kağıt üzerinde teknik bir sınıflandırma gibi görünse de, pratikte hangi devlet desteğine başvurabileceğinizi, hangi destek oranından yararlanacağınızı ve başvurunuzun KBS üzerinde ilk kontrolden geçip geçmeyeceğini belirleyen temel filtredir. Güncel 1 milyar TL'lik üst sınırı, mikro/küçük/orta ayrımını ve özellikle ortak/bağlı işletme hesaplamasını doğru bilmek, hem gereksiz yere elenen başvuruları hem de sonradan ortaya çıkabilecek uygunsuzluk risklerini önler. Sınırın yakınında olduğunuzu düşünüyorsanız, başvurudan önce bu hesaplamayı netleştirmek en güvenli yoldur.