📌 Bu Yazıda Neler Var?
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 9 Kasım 2026 tarihinde Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nı 2026-2030 dönemine güncelleyen yeni bir genelge imzaladı. Genelge, 10 Kasım 2026 tarihli ve 33426 sayılı Resmî Gazete'de 2026/12 sayıyla yayımlandı. 2021'den bu yana yürürlükte olan Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın küresel ve bölgesel gelişmelere göre güncellenmesi amaçlanıyor.
- ✔ Yeni genelgede tam olarak ne değişti, hangi genelgenin yerini güncelliyor?
- ✔ Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu'na hangi bakanlık ve kurumlar üye?
- ✔ Detaylı eylem planı metni yayımlandı mı, nereden takip edilir?
- ✔ Bu genelge hangi şirketleri, hangi şekilde ilgilendiriyor?
- ✔ İhracatçı şirketler şimdiden hangi adımları atabilir?
- ✔ Sık sorulan sorular
📑 İçindekiler
1. Yeşil Mutabakat Eylem Planı Nedir, Neden Güncellendi?
Yeşil Mutabakat Eylem Planı, Türkiye'nin Avrupa Birliği'nin yeşil dönüşüm politikalarına (özellikle Avrupa Yeşil Mutabakatı ve buna bağlı Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması gibi araçlara) uyum sağlamak ve küresel yeşil dönüşümden ticari olarak yararlanmak amacıyla kamu kurumları için hazırladığı yol haritasıdır. Plan ilk kez 16 Temmuz 2021 tarihli ve 31543 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2021/15 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yürürlüğe girmişti.
9 Kasım 2026'da imzalanan yeni genelgenin gerekçe bölümünde, iklim değişikliği, sanayileşme, nüfus artışı ve küresel çatışmalar nedeniyle doğal kaynakların azalmasının, bu kaynakların daha verimli kullanılmasını gerektiren küresel bir iş birliği ihtiyacı doğurduğu belirtiliyor. Bu çerçevede başta Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği olmak üzere uluslararası kuruluşlar nezdinde karbon fiyatlandırması, döngüsel ekonomi, yeşil teknolojiler ve sanayinin karbonsuzlaştırılması gibi alanlarda yeni politika ve mevzuat düzenlemelerinin hız kazandığı ifade ediliyor.
Türkiye, 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda iklim mevzuatını ve karbon fiyatlandırma altyapısını geliştirme, yeşil dönüşümü destekleme, yenilenebilir enerji kapasitesini artırma ve döngüsel ekonomiye geçiş gibi adımları bu süreçte attığını belirtiyor. Genelgeye göre, yeşil tedarik zincirlerine entegrasyonun güçlendirilmesi, Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği'nin güncellenmesi sürecinin ileriye taşınması ve yeşil dönüşümün sunduğu fırsatlardan azami ölçüde yararlanılması amacıyla, 2021/15 sayılı Genelge'yle yürürlüğe konulan planın küresel ve bölgesel gelişmeler doğrultusunda güncellenmesine ihtiyaç duyulmuştur.
📌 Genelgenin Temel Bilgileri
- ✔ Genelge No: 2026/12
- ✔ İmza Tarihi: 9 Kasım 2026
- ✔ Resmî Gazete Yayım Tarihi/Sayısı: 10 Kasım 2026 - 33426
- ✔ Yürürlükten Kaldırdığı/Güncellediği: 2021/15 sayılı Genelge (16/7/2021, RG 31543)
- ✔ Koordinatör Kurum: Ticaret Bakanlığı
- ✔ İmzalayan: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan
2. 2026/12 Sayılı Genelge'de Tam Olarak Ne Var?
Genelgenin esas hükümleri şu şekilde özetlenebilir: Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör paydaşlarının katkılarıyla, yeşil ve dijital dönüşümün birlikte ele alındığı "ikiz dönüşüm" yaklaşımı esas alınarak "Yeşil Mutabakat Eylem Planı (2026-2030)" hazırlanmıştır. Plan, Ticaret Bakanlığı'nın resmî internet adresinde (www.ticaret.gov.tr) yayımlanacaktır.
Genelge, eylem planının uygulanmasına ilişkin sorumluluğu da netleştiriyor: ilgili kamu kurum ve kuruluşları, sorumlu oldukları eylemlere ilişkin yıllık gelişme raporlarını Ticaret Bakanlığı'na gönderecek; eylem planının uygulanmasına ilişkin gelişmeler ise Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu tarafından izlenecek ve değerlendirilecek.
💡 Uzman Notu
Bu genelgede dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, metnin kendisinin somut yeni bir destek, yükümlülük veya tarih içermemesi; asıl bağlayıcı içeriğin ayrı olarak yayımlanacak "Yeşil Mutabakat Eylem Planı (2026-2030)" belgesinde yer alacak olmasıdır. Dolayısıyla şirketlerin bu genelgeden yola çıkarak somut bir yükümlülük veya destek beklentisine girmesi değil, eylem planının yayımlanmasını ve kendi sektörlerini ilgilendiren eylem maddelerini takip etmesi gerekir.
3. Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu Kimlerden Oluşuyor?
Eylem planının uygulanmasını izleyip değerlendirecek ve gerekli koordinasyonu sağlayacak olan Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu, 2021/15 sayılı Genelge ile kurulmuştu; 2026/12 sayılı Genelge bu yapıyı aynı üyelerle faaliyetine devam ettiriyor. Grup, Ticaret Bakanı'nın görevlendireceği bakan yardımcısının başkanlığında aşağıdaki kurumların temsilcilerinden oluşuyor:
| Rol | Kurum |
|---|---|
| Başkan | Ticaret Bakanlığı (görevlendirilen bakan yardımcısı) |
| Üye Bakanlıklar (ilgili bakan yardımcıları) | Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı |
| Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı | |
| Dışişleri Bakanlığı | |
| Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı | |
| Hazine ve Maliye Bakanlığı | |
| İçişleri Bakanlığı | |
| Kültür ve Turizm Bakanlığı | |
| Millî Eğitim Bakanlığı | |
| Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı | |
| Tarım ve Orman Bakanlığı | |
| Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı | |
| Diğer Üye Kurumlar | Strateji ve Bütçe Başkanlığı (başkan yardımcısı) |
| Yatırım ve Finans Ofisi (başkan yardımcısı) | |
| Yükseköğretim Kurulu (başkan vekili) |
4. Karıştırılmaması Gereken Diğer Genelgeler
⚠️ Dikkat: Birbirine Benzeyen Ama Farklı Üç Genelge
2026 yılında Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan benzer isimli birkaç "eylem planı" genelgesi bulunuyor. Bunları birbirine karıştırmamak önemli:
- 2026/12 sayılı Genelge(bu yazının konusu): Yeşil Mutabakat Eylem Planı (2026-2030), 10 Kasım 2026'da yayımlandı, Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda.
- 2026/8 sayılı Genelge:Ulusal Yeşil Finans Stratejisi ve Eylem Planı (2026-2029), 4 Temmuz 2026'da yayımlandı; finans sektörünün yeşil dönüşümüne odaklanıyor, farklı bir koordinasyon yapısı var.
- 2026/9 sayılı Genelge: Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030); konusu yapay zekâ olup yeşil dönüşümle doğrudan ilgili değil.
5. Detaylı Eylem Planı Metni Ne Zaman Yayımlanacak?
Bu yazının yayımlandığı tarih itibarıyla, genelgenin kendisi yürürlüğe girmiş olsa da eylem planının ayrıntılı içeriği (somut eylem maddeleri, sorumlu kurumlar, hedef tarihler) henüz ticaret.gov.tr üzerinde yayımlanmamıştır. Genelge metninde planın "yayımlanacağı" ifade edilmekte, ancak kesin bir yayım tarihi verilmemektedir. Bu nedenle şirketlerin somut eylem maddelerini öğrenmek için ticaret.gov.tr'nin yeşil mutabakat sayfasını takip etmesi gerekiyor; bu konudaki gelişmeleri bu yazıda güncelleyeceğiz.
6. Şirketler Şimdiden Ne Yapabilir?
Detaylı eylem planı yayımlanmamış olsa da, Avrupa Birliği'ne veya diğer gelişmiş pazarlara ihracat yapan şirketlerin yeşil dönüşüm hazırlığını bu genelgeyi beklemeden sürdürmesi gerekiyor. Aşağıdaki başlıklar, mevcut mevzuat çerçevesinde zaten uygulanabilir durumda:
Karbon Ayak İzi Hesaplama
Kurumsal karbon ayak izinin ölçülmesi, özellikle AB'ye ihracat yapan KOBİ'ler için artık bir rekabet şartı hâline geliyor. KOBİ'ler için karbon ayak izi hesaplama rehberi.
TSRS Kapsam Analizi
Eşik değerlerin üzerindeki şirketler için sürdürülebilirlik raporlaması artık zorunlu. TSRS raporlama zorunluluğu rehberi.
Responsible® Destek Programı
Yeşil Mutabakata uyum yatırımları için Ticaret Bakanlığı desteği mevcut. Responsible® programı rehberi.
Emisyon Ticaret Sistemi Takibi
Türkiye ETS'nin kapsamı genişledikçe tedarik zincirindeki şirketler de dolaylı etkileniyor. Türkiye ETS yönetmeliği rehberi.
7. Bu Genelge Kimleri İlgilendiriyor?
Genelgenin doğrudan muhatabı kamu kurum ve kuruluşlarıdır; özel sektör için bağlayıcı bir yükümlülük getirmiyor. Ancak dolaylı olarak aşağıdaki şirketler eylem planını yakından takip etmeli:
- Avrupa Birliği'ne veya AB standartlarını referans alan pazarlara ihracat yapan üretici ve ihracatçı şirketler
- Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) kapsamındaki sektörlerde (demir-çelik, çimento, gübre, alüminyum, elektrik, hidrojen) faaliyet gösteren şirketler
- Büyük ölçekli alıcıların tedarik zincirinde yer alan ve karbon/sürdürülebilirlik verisi talebiyle karşılaşan KOBİ'ler
- TSRS kapsamında sürdürülebilirlik raporlaması yapmakla yükümlü şirketler
8. Resmî Kaynaklar
- Yeşil Mutabakat Eylem Planı (2026-2030) ile İlgili 2026/12 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi - 10 Kasım 2026 tarihli ve 33426 sayılı Resmî Gazete
- 10 Kasım 2026 Tarihli ve 33426 Sayılı Resmî Gazete (tam fihrist)
- T.C. Ticaret Bakanlığı resmî internet sitesi - Yeşil Mutabakat Eylem Planı (2026-2030) burada yayımlanacak
9. Sık Sorulan Sorular
Yeşil Mutabakat Eylem Planı (2026-2030) ne zaman yürürlüğe girdi?
Planı güncelleyen 2026/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 9 Kasım 2026'da imzalandı ve 10 Kasım 2026 tarihli, 33426 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yeni genelge 2021/15 sayılı eski genelgeyi tamamen mi yürürlükten kaldırıyor?
Genelge metninde doğrudan bir "yürürlükten kaldırma" ifadesi değil, 2021/15 sayılı Genelge ile yürürlüğe konulan planın küresel ve bölgesel gelişmeler doğrultusunda "güncellenmesine ihtiyaç duyulduğu" ifadesi yer alıyor. Pratik sonuç aynı: 2026-2030 dönemi için artık yeni plan ve yeni genelge esas alınacak; Çalışma Grubu'nun yapısı ise 2021/15 sayılı genelgeyle kurulduğu hâliyle devam ediyor.
Detaylı eylem planını (somut eylem maddeleri) nereden görebilirim?
Genelge, eylem planının Ticaret Bakanlığı'nın resmî internet adresinde (www.ticaret.gov.tr) yayımlanacağını belirtiyor. Bu yazının yayımlandığı tarih itibarıyla detaylı metin henüz sitede görünmüyor; yayımlandığında bu rehber güncellenecektir.
Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu'na hangi kurumlar üye?
Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda; Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği, Dışişleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Hazine ve Maliye, İçişleri, Kültür ve Turizm, Millî Eğitim, Sanayi ve Teknoloji, Tarım ve Orman, Ulaştırma ve Altyapı bakanlıklarının ilgili bakan yardımcıları ile Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Yatırım ve Finans Ofisi başkan yardımcıları ve Yükseköğretim Kurulu başkan vekili yer alıyor.
Bu genelge şirketler için doğrudan bir yükümlülük veya destek getiriyor mu?
Hayır, genelge kendisi kamu kurumları arasındaki görevlendirme ve koordinasyonu düzenliyor; şirketler için doğrudan bir yükümlülük veya destek içermiyor. Somut eylemler, ayrıca yayımlanacak eylem planı metninde yer alacak.
Yeşil Mutabakat Eylem Planı, Ulusal Yeşil Finans Stratejisi ile aynı şey mi?
Hayır. Ulusal Yeşil Finans Stratejisi ve Eylem Planı (2026-2029), 4 Temmuz 2026'da yayımlanan ayrı bir genelgeyle (2026/8) yürürlüğe konuldu ve finans sektörünün yeşil dönüşümüne odaklanıyor. Yeşil Mutabakat Eylem Planı (2026-2030) ise daha geniş kapsamlı, Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen bir plandır.
10. Sonuç
2026/12 sayılı Genelge, Türkiye'nin yeşil dönüşüm politikasının 2026-2030 dönemine taşındığının resmî işareti. Ancak genelgenin kendisi bir çerçeve belgesi; asıl belirleyici olan, ayrıca yayımlanacak detaylı eylem planı ve bu plandaki somut eylem maddeleridir. İhracatçı şirketlerin bu süreci beklerken elini güçlendirecek en gerçekçi adım, karbon ayak izi ölçümü, TSRS kapsam analizi ve mevcut destek programlarından yararlanma gibi bugün zaten uygulanabilir hazırlıkları ertelememek.
Şirketinizin ihracat yaptığı pazarlardaki yeşil dönüşüm ve karbon düzenlemelerine uyumunu, mevcut destek programlarından nasıl yararlanabileceğinizi ve sürdürülebilirlik raporlama yükümlülüklerinizi değerlendirmek için Koray Akdağ / Sistem Global Danışmanlık olarak yanınızdayız; ayrı bir danışmanlık firması aramanıza gerek kalmadan süreci tek noktadan yürütebiliriz.