📌 Bu Rehberde Neler Bulacaksınız?
Yeni bir iş kurarken sorulan ilk soru genellikle "hangi ürünü satacağım" ya da "hangi pazara gireceğim" değil, "hangi şirket türüyle başlamalıyım" sorusudur. Şahıs şirketi, limited şirket ve anonim şirket arasındaki fark yalnızca kağıt üzerinde bir isim değişikliği değildir; kuruluş maliyetinizi, vergi yükünüzü, kişisel sorumluluğunuzu ve şirketinizin ileride yatırım alıp alamayacağını doğrudan belirler.
- ✔ Üç şirket türünün yasal çerçevesi ve temel farkları
- ✔ 2026 güncel kuruluş maliyeti ve süre karşılaştırması
- ✔ Sınırsız ve sınırlı sorumluluk arasındaki kritik fark
- ✔ Gelir vergisi ve kurumlar vergisi karşılaştırması
- ✔ 2026 asgari sermaye şartları ve uyum zorunluluğu
- ✔ Girişimci profiline göre karar tablosu
- ✔ Şirket türü sonradan değiştirilebilir mi?
📑 İçindekiler
1. Şahıs, Limited ve Anonim Şirket Nedir?
Türk hukukunda ticari faaliyet üç ana yapı üzerinden yürütülür. Şahıs şirketi Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Gelir Vergisi Kanunu kapsamında tek bir gerçek kişi adına kurulan işletmedir; tüzel kişiliği yoktur ve işletme sahibiyle hukuken bütünleşiktir. Limited ve anonim şirket ise TTK'nın sermaye şirketleri başlığı altında düzenlenen, kendine ait tüzel kişiliği bulunan yapılardır.
Şahıs Şirketi
Tek bir gerçek kişi tarafından kurulur, tüzel kişiliği yoktur. İşletme sahibi ile işletme hukuken aynı kişidir; borç ve alacaklar doğrudan şahsa aittir.
Limited Şirket
1-50 ortakla kurulabilen sermaye şirketidir. Ortakların sorumluluğu, taahhüt ettikleri sermaye payıyla sınırlıdır.
Anonim Şirket
Sermayesi paylara bölünmüş, en az 1 ortakla kurulabilen ve ortak sayısı yasal olarak sınırlandırılmamış sermaye şirketidir.
Uygulamada en sık kurulan sermaye şirketi türü limited şirkettir; büyüme, yatırım alma veya halka açılma planı olan girişimler ise genellikle anonim şirket yapısını tercih eder ya da zamanla bu yapıya geçiş yapar.
2. Kuruluş Maliyeti ve Süresi Karşılaştırması
Kuruluş maliyeti girişimciler için genellikle ilk belirleyici kriterdir. 2026 itibarıyla üç şirket türü arasındaki maliyet farkı oldukça belirgindir.
| Kriter | Şahıs Şirketi | Limited Şirket | Anonim Şirket |
|---|---|---|---|
| Kuruluş Maliyeti | ~8.000 - 13.500 TL | ~24.000 - 32.000 TL | ~33.000 - 42.000 TL |
| Sermaye Blokajı | Yok | Yok | Sermayenin 1/4'ü bankada bloke |
| Kuruluş Süresi | 1-3 iş günü | 3-7 iş günü | 5-10 iş günü |
| Defter/Beyan Yükü | Görece düşük | Orta - yüksek | Yüksek |
Rakamlar il, ticaret odası ve tercih edilen mali müşavirlik hizmetine göre değişebilen ortalama tutarlardır; kesin maliyet için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Anonim Şirkette Sermaye Blokajı Ne Demek?
Anonim şirket kuruluşunda, taahhüt edilen nakdi sermayenin en az dörtte birinin tescilden önce bir bankaya yatırılıp bloke edilmesi zorunludur. Limited şirkette böyle bir peşin ödeme şartı yoktur; sermaye taahhüdü genellikle kuruluştan sonraki 24 ay içinde şirkete aktarılabilir.
3. Sorumluluk Farkı: Neden Kritik Bir Karar Kriteri?
Şirket türü seçiminde en çok göz ardı edilen, ancak en yüksek risk taşıyan konu sorumluluk rejimidir. İşiniz büyüdükçe ya da borç yükümlülüğü artan bir sektörde faaliyet gösterdikçe bu fark giderek daha fazla önem kazanır.
Şahıs Şirketi: Sınırsız Sorumluluk
Şahıs şirketinde işletme ile işletme sahibi hukuken aynı kişidir. İşletmenin borçları için girişimcinin tüm kişisel mal varlığı (ev, araç, banka hesapları dahil) sorumluluk kapsamındadır. İş riski düşükse bu durum yönetilebilir; ancak tedarikçi, kredi veya sözleşme riski yüksek işlerde önemli bir dezavantaja dönüşebilir.
Limited/Anonim: Sınırlı Sorumluluk
Limited ve anonim şirkette ortakların sorumluluğu, esas itibarıyla şirkete taahhüt ettikleri sermaye payıyla sınırlıdır. Şirketin ticari borçları için ortağın kişisel mal varlığına genel kural olarak başvurulamaz. (İstisna: limited şirket ortakları, şirketten tahsil edilemeyen kamu borçlarından -vergi, SGK primi gibi- sermaye payları oranında hâlâ sorumlu tutulabilir.)
4. Vergi Farkları: Gelir Vergisi mi, Kurumlar Vergisi mi?
Vergi yükü, kâr marjınıza ve büyüme hızınıza göre şirket türleri arasında ciddi farklılık gösterir. 2026 itibarıyla geçerli temel oranlar şöyledir:
Şahıs Şirketi: Artan Oranlı Gelir Vergisi
Şahıs şirketi kârı, işletme sahibinin ticari kazancı olarak Gelir Vergisi Kanunu'na göre %15 ile %40 arasında değişen dilimli tarife üzerinden vergilendirilir. 2026 yılı için ücret dışı (ticari) kazançlarda ilk dilim sınırı 190.000 TL, son dilim eşiği ise 5.300.000 TL'dir. Vergi tek aşamada alınır; ayrıca bir kâr payı stopajı yoktur.
18-29 yaş arasında, ilk kez mükellefiyet tesis eden genç girişimciler için 2026'da 400.000 TL'lik kazanç, 3 vergilendirme dönemi boyunca gelir vergisinden istisnadır. Bu istisna yalnızca gelir vergisini kapsar; KDV ve diğer yükümlülükleri etkilemez.
Limited/Anonim: İki Aşamalı Vergilendirme
Limited ve anonim şirketlerde kâr önce şirket düzeyinde %25 kurumlar vergisine tabidir (bankacılık ve finans kuruluşları için %30, ihracat kazançlarında 5 puanlık indirimle %20). Kâr ortaklara dağıtıldığında ise ikinci aşamada, 22 Aralık 2024 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile %10'dan %15'e yükseltilen kâr payı stopajı devreye girer.
Kârını şirkette bırakıp yeniden yatırıma yönlendiren, dağıtım yapmayan şirketler için bu ikinci aşama gündeme gelmez; bu nedenle büyümeyi önceliklendiren girişimler için sabit %25 oranı, yüksek kârlarda dilimli gelir vergisi tarifesine göre avantajlı olabilir.
KDV Açısından Fark Var mı?
KDV yükümlülüğü şirket türünden bağımsızdır; her üç yapı da genel oran olan %20 (bazı mal ve hizmetlerde %1 veya %10) üzerinden KDV mükellefidir. Şirket türü, KDV oranını değil yalnızca kazancın hangi vergi rejimine tabi olacağını belirler.
| Vergi Kalemi | Şahıs Şirketi | Limited / Anonim |
|---|---|---|
| Kazanç Üzerinden | Gelir Vergisi (%15 - %40) | Kurumlar Vergisi (%25) |
| Kâr Dağıtımı | Ek stopaj yok | %15 kâr payı stopajı |
| KDV | %20 (genel oran) | %20 (genel oran) |
5. Asgari Sermaye Şartları (2026 Güncel)
Şahıs şirketi için yasal bir asgari sermaye şartı bulunmuyor. Sermaye şirketlerinde ise TTK ve Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen tutarlar geçerlidir.
Şahıs Şirketi
Asgari Sermaye Yok
Limited Şirket
50.000 TL
Anonim Şirket
250.000 TL
Kayıtlı sermaye sistemini benimseyen halka açık olmayan anonim şirketlerde başlangıç sermayesi 500.000 TL'dir.
⚠️ 31 Aralık 2026 Uyum Zorunluluğu
Bu tutarlar 1 Ocak 2024'ten sonra kurulan şirketler için zaten geçerli. Bu tarihten önce kurulmuş olup sermayesi bu tutarların altında kalan mevcut limited ve anonim şirketlerin, 31 Aralık 2026'ya kadar sermayelerini yasal asgari tutara yükseltmesi gerekiyor; aksi halde şirket kanunen infisah etmiş (sona ermiş) sayılıyor. Yeni şirket kuruluşunda bu konu netse de, mevcut bir şirketi devralacak veya eski tarihli bir şirketle çalışacak girişimcilerin bu tarihi mutlaka gündeminde tutması gerekir.
6. Ortak Sayısı, Yönetim Yapısı ve Pay Devri
| Kriter | Şahıs Şirketi | Limited Şirket | Anonim Şirket |
|---|---|---|---|
| Ortak Sayısı | Tek kişi | 1 - 50 ortak | 1 - sınırsız ortak |
| Yönetim | İşletme sahibi | Müdür(ler) | Yönetim kurulu |
| Pay Devri | Devredilemez, işletme kapanır | Noter onayı + tescil + ilan gerekir | Pay defteri kaydıyla, genelde daha basit |
Limited şirkette bir ortağın payını devretmesi noter onaylı devir sözleşmesi, genel kurul onayı, tescil ve ilan aşamalarını gerektirir; bu da maliyet ve zaman anlamına gelir. Anonim şirkette ise -özellikle hamiline yazılı pay senedi çıkarılmışsa- pay devri çok daha hızlı ve düşük maliyetli şekilde gerçekleşebilir. Bu fark, yatırımcı almayı veya hisse devrini sık yapmayı planlayan girişimler için önemli bir ayrım noktasıdır.
7. Kurumsal İtibar ve Büyüme Potansiyeli
Şirket türü seçimi sadece bugünkü maliyeti değil, şirketin ilerideki büyüme rotasını da etkiler. Kurumsal müşteriler, bankalar ve yatırımcılar şirket türüne göre farklı bir güven algısıyla yaklaşır.
Şahıs Şirketi
Düşük bürokrasiyle hızlı başlangıç sağlar; ancak kurumsal müşteri ve ihale süreçlerinde bazen sermaye şirketi kadar güven telkin etmeyebilir. Dış yatırım almak neredeyse mümkün değildir.
Limited Şirket
Kurumsal görünürlük ile makul maliyet arasında denge kurar. Melek yatırımcı ve az sayıda ortaklı yapılar için uygundur; çok sayıda yatırımcıyla büyük turlar için ideal değildir.
Anonim Şirket
Kurumsal yatırımcı, girişim sermayesi fonu ve halka arz süreçleri için en uygun yapıdır. Pay devrinin nispeten kolay olması, hisse bazlı teşvik (opsiyon) planlarına da imkân tanır.
8. Hangi Girişimci Profili İçin Hangi Tür Uygun?
Doğru karar; iş modelinizin ölçeğine, risk yapısına, kâr beklentinize ve büyüme planınıza göre değişir. Aşağıdaki karar şeması genel bir çerçeve sunar; kesin karar için işinizin detaylarının analiz edilmesi gerekir.
- Tek kişilik, küçük ölçekli işler
- Düşük başlangıç bütçesi
- Freelance / danışmanlık faaliyeti
- Dış yatırım/ortaklık planı olmayan işler
- Riski sınırlı, borç yükü düşük sektörler
- 2-10 arası ortaklı, orta ölçekli işler
- Sınırlı sorumluluk isteyen girişimciler
- Kurumsal müşteri/ihale ile çalışanlar
- Az sayıda melek yatırımcı alma planı
- Teknopark, e-ticaret, hizmet şirketleri
- Kurumsal/girişim sermayesi fonu alacaklar
- Halka açılma potansiyeli olanlar
- Çok ortaklı, karmaşık pay yapıları
- Hisse opsiyonuyla çalışan büyütecekler
- Yüksek ciro/kâr beklentisi olan şirketler
Basit Karar Akışı
9. Şirket Türünü Sonradan Değiştirmek Mümkün mü?
Girişimcilerin çoğu ilk yıllarda düşük maliyetli bir yapıyla başlayıp işleri büyüdükçe sermaye şirketine geçmeyi tercih eder. Bu geçiş Türk hukukunda mümkündür ve "nevi (tür) değişikliği" olarak adlandırılır.
Şahıstan Sermaye Şirketine Geçiş
Ticaret Sicili Yönetmeliği ve TTK 182-193. maddeleri uyarınca, gerçek kişi ticari işletmeler tür değiştirerek limited veya anonim şirkete dönüşebilir. Bu süreçte tür değişikliği planı hazırlanır, MERSİS üzerinden başvuru yapılır, yeni şirket sözleşmesi tescil ve ilan edilir; SGK, vergi dairesi ve GİB nezdinde gerekli bildirimler yapılır.
Limitedden Anonime Geçiş
Limited şirket de aynı tür değişikliği hükümleri çerçevesinde anonim şirkete dönüştürülebilir. Bu genellikle şirket yatırımcı almaya hazırlanırken, ortak sayısı arttığında veya halka arz planı gündeme geldiğinde tercih edilen bir adımdır.
Ne Zaman Gerekir?
- Ciro ve kâr, gelir vergisi tarifesinde yüksek dilime girmeye başladığında
- Kurumsal müşteri/ihale şartları sermaye şirketi istediğinde
- Melek yatırımcı, girişim sermayesi fonu veya kurumsal ortak alınacağında
- Sorumluluğu sermaye ile sınırlamak öncelik haline geldiğinde
- Halka arz veya kurumsallaşma planı netleştiğinde (genelde anonime geçiş)
🤝 Doğru Türü Seçmek de, Kuruluş da, Sonrası da Bizde
Hangi şirket türünün sizin iş modelinize uygun olduğuna karar vermek, birçok girişimci için tahmin edilenden daha karmaşık bir süreçtir. Bu değerlendirmeyi, kuruluş sürecinin tamamını ve kuruluş sonrasındaki muhasebe, beyanname ve raporlama hizmetlerinizi ayrı bir yerel firma aramanıza gerek kalmadan baştan sona biz yürütüyoruz. Şirket türü seçiminden itibaren sürecin tamamı için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
10. Sık Sorulan Sorular
1. Yeni başlayan bir girişimci için hangi şirket türü daha mantıklı?
Tek kişilik, düşük riskli ve sermaye ihtiyacı sınırlı işler için şahıs şirketi hızlı ve düşük maliyetli bir başlangıç sunar. Birden fazla ortak, sınırlı sorumluluk veya kurumsal müşteri beklentisi varsa limited şirket genellikle daha dengeli bir seçimdir.
2. Limited şirket ortakları hiçbir borçtan sorumlu değil mi?
Ticari borçlarda sorumluluk esas olarak sermaye payıyla sınırlıdır. Ancak şirketten tahsil edilemeyen vergi ve SGK prim borçlarında, kanuni temsilciler ve ortaklar belirli şartlarda sermaye payları oranında sorumlu tutulabilir.
3. Anonim şirket kurmak için neden 250.000 TL sermaye gerekiyor?
Bu tutar, 1 Ocak 2024'ten itibaren TTK çerçevesinde Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen asgari sermaye şartıdır. Sermayenin tamamının nakit olarak hazır bulundurulması gerekmez; ancak en az dörtte birinin tescilden önce bankaya yatırılıp bloke edilmesi zorunludur.
4. Şahıs şirketimi limited şirkete çevirmem ne zaman mantıklı olur?
Kazancınız gelir vergisi tarifesinde yüksek dilimlere yaklaştığında, kurumsal müşteri/ihale süreçleri sermaye şirketi istediğinde veya sorumluluğunuzu sınırlamak öncelik haline geldiğinde nevi değişikliğini değerlendirmenizi öneririz.
5. Yatırımcı almayı planlıyorsam hangi türü kurmalıyım?
Kurumsal yatırımcı, melek yatırımcı ağı veya girişim sermayesi fonlarıyla çalışmayı planlayan girişimler için anonim şirket yapısı, pay devrinin görece kolay olması nedeniyle genellikle daha uygundur. Erken aşamada limited şirketle başlayıp yatırım öncesinde anonime dönüşmek de sık kullanılan bir yoldur.
6. Kâr payı stopajı hangi şirket türlerinde uygulanır?
Kâr payı stopajı yalnızca limited ve anonim gibi kurumlar vergisi mükellefi sermaye şirketlerinde, ortaklara kâr dağıtımı yapıldığında uygulanır. 2026 itibarıyla bu oran %15'tir. Şahıs şirketinde ayrı bir kâr dağıtım stopajı yoktur.
7. Genç girişimci istisnası hangi şirket türünde geçerli?
Genç girişimci kazanç istisnası, gerçek usulde gelir vergisi mükellefiyeti açan şahıs şirketleri için geçerlidir; limited veya anonim şirket ortaklığı bu istisna kapsamına girmez.
11. Sonuç: Doğru Denklem Nasıl Çözülür?
Şahıs şirketi, limited şirket ve anonim şirket arasında "en iyi" tek bir seçenek yoktur; en doğru seçenek vardır. Bu seçim iş modelinizin ölçeğine, risk toleransınıza, kâr beklentinize ve yatırım/büyüme planlarınıza göre şekillenir.
Düşük riskli, tek kişilik ve hızlı başlangıç gerektiren işler şahıs şirketiyle; sınırlı sorumluluk isteyen orta ölçekli girişimler limited şirketle; yatırımcı çekmeyi ve büyük ölçekte büyümeyi hedefleyen şirketler ise anonim şirketle daha uyumlu bir yapıya kavuşur.
Bu kararı verirken kuruluş maliyetini, vergi yükünü, sorumluluk rejimini ve gelecekteki büyüme planınızı birlikte değerlendirmek gerekir. İhtiyacınıza uygun şirket türünün belirlenmesinden kuruluş sürecine, kuruluş sonrasındaki muhasebe ve raporlama yükümlülüklerinize kadar tüm süreçte yanınızdayız.