📌 Kısa Cevap
Letonya; AB ve Schengen üyesi, euro kullanan, kârı dağıtılana kadar kurumlar vergisi almayan Estonya benzeri bir sisteme sahip bir ülkedir. Türk girişimciler için şirket kuruluşu uzaktan yapılabilir ve sermaye şartı sembolik düzeye indirilebilir.
- ✔ Şirket türü: Yabancı yatırımcılar için en yaygın yapı SIA (limited şirket)
- ✔ Sermaye: Standart SIA için 2.800 euro, düşük sermayeli SIA için 1-2.799 euro
- ✔ Süre: Tescil standart olarak 3 iş günü, toplam süreç genellikle 1-2 hafta
- ✔ Vergi: Dağıtılmayan kâra kurumlar vergisi yok; dağıtımda %20 (net tutarın %25'i)
- ✔ KDV: Standart oran %21, yerleşik şirketler için kayıt eşiği 50.000 euro
- ✔ Oturum izni: Şirket kurmak için gerekmez, Letonya'da yaşamak için ayrıca başvurulur
📑 İçindekiler
1. Neden Letonya?
Letonya, Baltık ülkeleri içinde Estonya ile birlikte kurumlar vergisini kârın elde edildiği anda değil, dağıtıldığı anda alan nadir sistemlerden birine sahiptir. Euro Bölgesi ve Schengen Alanı üyesi olması, şirket kuruluşunun uzaktan yapılabilmesi ve düşük sermayeli SIA seçeneği, ülkeyi büyümek için kâr biriktirmek isteyen küçük ve orta ölçekli şirketler için cazip kılar.
Kâr Dağıtılana Kadar Vergi Yok
Şirkette bırakılan kâr kurumlar vergisine tabi değildir. Yeniden yatırıma dönen kazanç vergisiz büyür, vergi yalnızca dağıtımda doğar.
AB Pazarı ve Euro
AB iç pazarına erişim, AB içi KDV numarası ve euro bazlı muhasebe ile Avrupa genelinde mal ve hizmet satışı için uygun bir üs.
Dijital Kayıt Altyapısı
Enterprise Register başvuruları elektronik yapılabilir, KDV ve kurumlar vergisi beyanları VID'in elektronik sisteminden verilir.
⚠️ Karıştırmayın: "%0 vergi" ile "vergi ertelemesi"
Letonya'da şirket kârı kalıcı olarak vergisiz değildir. Vergi, kâr dağıtıldığında veya dağıtım sayılan işlemler yapıldığında doğar. Temettüyü ortağa aktardığınız anda net tutar üzerinden efektif %25 yük ortaya çıkar. Ayrıca işletme faaliyetiyle ilgisi olmayan giderler, uygunsuz ilişkili taraf işlemleri ve tahsili imkânsız alacak gibi kalemler de "dağıtılmış kâr" sayılarak aynı oranda vergilendirilir. Sistem ertelemedir, muafiyet değildir.
2. Şirket Türleri ve Asgari Sermaye
Yabancı yatırımcılar Letonya'da büyük ölçüde SIA (Sabiedrība ar ierobežotu atbildību) yapısını tercih eder. SIA, Türkiye'deki Limited Şirket'e karşılık gelir ve tek ortakla kurulabilir.
| Şirket Türü | Tanım | Asgari Sermaye |
|---|---|---|
| SIA (standart) | Limited şirket. Tek veya birden fazla ortakla kurulabilir. Hisse devri ve genel kurul işleyişi ticaret kanunuyla düzenlenir. | 2.800 EUR |
| SIA (düşük sermayeli) | Aynı hukuki yapı, sermaye 1-2.799 EUR arasında. Sermaye 2.800 EUR'ya ulaşana kadar yıllık kârın en az %25'i zorunlu yedeğe ayrılır. | 1 EUR |
| AS (anonim şirket) | Halka açık veya büyük ölçekli yapılar ve düzenlemeye tabi sektörler için kullanılan anonim şirket. | Kanunda belirlenen üst düzey asgari tutar |
💡 Uzman Notu
1 euro sermaye cazip görünse de bu seçimin iki pratik sonucu vardır. Birincisi, kâr dağıtımından önce zorunlu yedek ayırma kuralı nedeniyle temettü planınız gecikebilir. İkincisi, banka ve muhatap firmalar sembolik sermayeli bir şirketi daha dikkatli değerlendirebilir. Müşteri veya ihale beklentiniz varsa, standart 2.800 euro sermaye ile başlamak çoğu zaman daha az sürtünme yaratır.
3. Adım Adım Kuruluş Süreci
Kuruluş, Letonya Cumhuriyeti Enterprise Register'ına (Uzņēmumu reģistrs) yapılan başvuruyla tamamlanır. Belgeler eksiksiz olduğunda tescil standart olarak 3 iş günü içinde sonuçlanır.
Ünvan, Adres & Yapı
Vekâlet & Belgeler
Sermaye & Başvuru
Tescil & Vergi Kaydı
3.1. Ünvan, Kayıtlı Adres ve Yönetim Yapısı
Şirket ünvanının Enterprise Register'da kullanılabilir olduğu kontrol edilir. Letonya'da bir yasal adres, yani şirketin tebligat alabileceği kayıtlı bir adres gerekir. Ortaklar ve yönetim kurulu üyeleri belirlenir; yabancı gerçek veya tüzel kişilerin ortak olmasında kısıtlama yoktur.
3.2. Vekâletname, Elektronik İmza ve Belgeler
Letonya kimlik numarası olmayan bir yabancı, tescil kapsamında kendisine ait bir gerçek kişi kayıt formunu güvenli elektronik imza ile imzalayarak elektronik başvuruda bulunabilir. Elektronik imzanız yoksa belgeler noter onayıyla sunulur. Türkiye'de noterde düzenlenip apostil şerhi eklenen ve tercüme edilen bir vekâletname ile süreci Türkiye'den ayrılmadan yönetmek mümkündür. Kuruluş sözleşmesi ve karar belgeleri Letonca olarak hazırlanır.
3.3. Sermaye Yatırma ve Başvuru
Sermayesi 2.800 euro ve üzeri olan standart SIA için tescilden önce geçici bir hesap açılarak sermaye yatırılır. Sermayesi 2.800 euro'nun altındaki düşük sermayeli SIA için kuruluşta geçici hesap şartı yoktur. Başvuru dosyası Enterprise Register'a elektronik olarak iletilir ve devlet harcı yatırılır.
3.4. Tescil, Vergi Kaydı ve Gerçek Faydalı Sahip
Tescille birlikte şirket vergi mükellefi olarak Devlet Gelir Servisi'ne (VID) kaydedilir. Gerçek faydalı sahip (UBO) bilgisi Enterprise Register'a bildirilir ve değişiklikler olduğunda 14 gün içinde güncellenmelidir. Bildirimin yapılmaması veya eksik yapılması, şirketin kayıttan çıkarılmasına kadar varabilen yaptırımlar doğurabilir. KDV mükellefiyeti için ayrıca VID'e başvuru gerekir.
4. Vergi Sistemi: Dağıtılmayan Kâra Vergi Yok (2026)
Letonya kurumlar vergisi (UIN), şirketin yıl sonu kârına değil, ortaklara dağıtılan kâra veya dağıtım sayılan işlemlere uygulanır. Oran, brüt dağıtılan tutar üzerinden %20'dir. Pratikte net dağıtılan tutar 0,8'e bölündüğü için, ortağın eline net 100 euro geçiyorsa şirket 25 euro vergi öder.
| Vergi | Oran | Açıklama |
|---|---|---|
| Dağıtılmayan kâr | %0 | Şirket içinde bırakılan kâr için kurumlar vergisi doğmaz |
| Kurumlar Vergisi (dağıtımda) | %20 (net tutarın %25'i) | Temettü ve dağıtım sayılan işlemler için; ortaklara ayrıca Letonya kaynaklı stopaj uygulanmaz |
| Alternatif rejim (2026) | %15 + %6 | Yalnızca gerçek kişi ortaklı şirketlerin seçebildiği, %15 kurumlar vergisi ve ortağa ödemede %6 gelir vergisi kesintisi içeren seçenek; koşulları VID'den doğrulayın |
| KDV | %21 / %12 / %5 | Standart oran %21; belirli mal ve hizmetlerde indirimli oranlar |
| KDV kayıt eşiği | 50.000 EUR | Yerleşik şirketler için yıllık ciro eşiği; yerleşik olmayanlar için eşik yok |
| Sosyal güvenlik (işçi) | %23,59 + %10,50 | İşveren payı %23,59, çalışan payı %10,50; asgari ücret 2026'da aylık 780 EUR |
💡 Uzman Notu
Bu sistemin avantajı, yalnızca temettü çekilmediğinde ortaya çıkar. Türk ortak bakımından asıl soru, Letonya'da ödenen kurumlar vergisinin Türkiye'deki vergilendirmeyle nasıl birleştiğidir. Dağıtımı yapmadan önce hem Letonya tarafındaki dağıtım sayılan işlemleri hem de Türkiye tarafındaki beyan etkisini birlikte planlamak, yanlış zamanlanmış bir temettünün maliyetini önler.
Beyan takvimi: Dağıtım olan aylarda kurumlar vergisi beyanı izleyen ayda verilir; dağıtım yoksa beyan yıllık rapor ile birlikte verilebilir. KDV beyanları aylık, düşük cirolu mükelleflerde üç aylık olabilir. Güncel gün ve eşikler VID takvimiyle doğrulanmalıdır.
5. Vize ve Oturum İzni: Türk Vatandaşları İçin Noktalar
Şirket kurmak oturum izni gerektirmez, ancak Letonya'da bulunmak için Türk vatandaşları kısa süreli kalışlarda Schengen vizesine ihtiyaç duyar. Letonya'da yaşamak ve şirketi yönetmek istiyorsanız, yatırımcı oturum izni gündeme gelir.
🛂 Yatırımcı Oturum İzni (PMLP)
- Sermaye şirketine yatırım yoluyla ilk geçici oturum izni için devlet bütçesine 10.000 euro ödenmesi ve ek olarak şirkete yatırım koşulu aranır.
- Çalışan sayısı en fazla 50 olan ve yıllık ciro veya bilanço toplamı 10 milyon euroyu aşmayan şirketlerde yatırım tutarı en az 50.000 euro, daha büyük şirketlerde 100.000 euro olarak belirlenmiştir.
- Oturum izni en fazla 5 yıl süreyle verilir ve yatırımcının onay sonrası üç ay içinde şirkette yönetim kurulu üyesi olarak kaydedilmesi gerekir.
- Göç mevzuatı sık değiştiği için başvurudan önce PMLP (Vatandaşlık ve Göç İşleri Ofisi) güncel şartlarını mutlaka doğrulayın.
6. Banka Hesabı, Muhasebe ve Raporlama
Letonya bankaları kara para aklamayı önleme konusunda sıkı davranır. Türkiye'den gelen ortaklı bir şirkette hesap açılışı, kuruluştan daha uzun sürebilir ve bankayı ikna edecek ticari gerekçe önemlidir.
🏦 Hesap Açılışında Dikkat Edilecekler
- Faaliyet konusu, müşteri ve tedarikçi profili ve para akışı net tanımlanmalıdır.
- Gerçek faydalı sahip ve fon kaynağı belgelerle desteklenmelidir.
- Letonya ile gerçek bir ekonomik bağ (sözleşme, müşteri, ofis) hesap açılışını kolaylaştırır.
- Bankalar bazı durumlarda ortağın veya yöneticinin bizzat görüşmesini isteyebilir; politika bankadan bankaya değişir.
Kuruluştan sonra şirket, yıllık raporunu (finansal tablolar) VID'in elektronik sistemi üzerinden verir; rapor Enterprise Register'a da aktarılır. Standart olarak yıllık rapor mali yıl sonundan itibaren 4 ay içinde, orta ve büyük ölçekli şirketlerde 7 ay içinde verilir. Gerçek faydalı sahip bildirimi, yıllık uyum takviminin ayrı bir kalemidir.
7. Maliyetler, Avantajlar ve Dezavantajlar
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Devlet harcı: standart SIA (3 iş günü) | 75 EUR |
| Devlet harcı: standart SIA (1 iş günü) | 225 EUR |
| Devlet harcı: düşük sermayeli SIA (3 iş günü) | 20 EUR |
| Sermaye | 1 EUR ile 2.800 EUR arası |
Bu tutarlara noter, apostil, yeminli tercüme, yasal adres ve profesyonel hizmet bedelleri dahil değildir; bunlar kapsama göre değişir.
✅ Avantajlar
- Dağıtılmayan kârda vergi doğmaması
- Sembolik sermayeyle kuruluş imkânı
- AB pazarı, Schengen ve euro kullanımı
- Uzaktan ve elektronik kuruluş
- Yabancı ortaklığa kısıtlama olmaması
⚠️ Dezavantajlar
- Dağıtımda efektif %25 yük
- Sıkı banka KYC süreci ve hesap açılış süresi
- Kuruluş belgelerinin Letonca hazırlanması
- Dağıtım sayılan kalemlerin yanlış yönetilmesi halinde beklenmedik vergi
- Göç mevzuatındaki sık değişiklikler
8. Türkiye Tarafındaki Yükümlülükler ve Teşvikler
Letonya'da şirket kurmak, Türkiye tarafında da bildirim yükümlülükleri doğurur. Buna karşılık Ticaret Bakanlığı'nın yurt dışı birim, marka ve tanıtım desteklerinden yararlanmak mümkündür.
🤝 Kuruluş ve Muhasebe Sürecinizi Biz Yönetiyoruz
Letonya'da SIA kuruluşunu, sermaye ve belge hazırlığından Enterprise Register başvurusuna, banka hesabı açılış sürecine kadar baştan sona biz yürütüyoruz. Kuruluş sonrası muhasebe, KDV ve kurumlar vergisi beyanları ile raporlama hizmetinizi de ayrı bir yerel firma aramanıza gerek kalmadan biz sağlıyoruz. Şirketinizin Letonya yapılanmasını ve kâr dağıtım planınızı birlikte değerlendirelim. Sürecin tamamı için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
🇹🇷 Yurt Dışı Yatırım Bildirimi
Türkiye'de yerleşik gerçek veya tüzel kişiler, yurt dışında şirket kurmaları veya mevcut bir şirkete ortak olmaları halinde ilgili yurt dışı yatırım bildirim yükümlülüklerine tabidir. Bildirim süresi ve yıllık güncelleme kuralları için Ticaret Bakanlığı ve Hazine ve Maliye Bakanlığı mevzuatının güncel hâli esas alınmalıdır.
✅ Yurt Dışı Birim, Marka ve Tanıtım Desteği
- Letonya'da açılan ofis, depo, showroom veya mağaza giderleri için Ticaret Bakanlığı destekleri kapsamında kira desteği söz konusu olabilir.
- Destek oranları, üst limitler ve hedef ülke statüsü zaman zaman güncellenir.
- Başvuru için Türk Ticaret Kanunu'na göre kurulmuş şirket olmak ve desteğe konu ürünlerin Türk menşeli olması gibi şartlar aranır.
Genel çerçeve için Yurt Dışında Şirket Nasıl Kurulur? Avantajları Nelerdir? rehberimize bakabilirsiniz. Güncel oranlar için Ticaret Bakanlığı'nın resmi sayfası esas alınmalıdır.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
9. Sık Sorulan Sorular
Letonya'da şirket kurmak için ülkede bulunmam veya oturum izni almam gerekir mi?
Hayır. Şirket kurmak için oturum izni gerekmez ve yabancı ortaklık sınırlaması yoktur. Süreç noterde düzenlenip apostil şerhi eklenen bir vekâletname ve güvenli elektronik imza ile uzaktan yürütülebilir. Oturum izni yalnızca Letonya'da yaşamak veya çalışmak istediğinizde gündeme gelir.
Letonya'da şirket kurmak için asgari sermaye ne kadardır?
Standart SIA için asgari sermaye 2.800 euro'dur. Bunun yanında sermayesi 1 euro ile 2.799 euro arasında olan düşük sermayeli SIA kurulabilir. Düşük sermayeli SIA, sermaye 2.800 euro'ya ulaşana kadar yıllık kârın en az %25'ini zorunlu yedek olarak ayırmak zorundadır.
Letonya'da kâr dağıtmazsam şirket vergi öder mi?
Letonya'da kurumlar vergisi kârın elde edilmesine değil dağıtılmasına bağlanır. Şirket içinde bırakılan kâr için kurumlar vergisi doğmaz. Temettü dağıtıldığında net tutar 0,8'e bölünerek %20 oranı uygulanır, bu da net dağıtılan tutarın %25'ine denk gelir. Dağıtıma sayılan bazı işletme dışı giderler de aynı şekilde vergilendirilir.
Letonya'da KDV'ye ne zaman kaydolmak gerekir?
Letonya'da yerleşik bir şirket için takvim yılı içindeki vergilendirilebilir ciro 50.000 euro'yu aştığında KDV kaydı zorunlu olur. Standart KDV oranı %21'dir, belirli mal ve hizmetlerde %12 ve %5 indirimli oranlar uygulanır. Letonya'da yerleşik olmayan işletmeler için ciro eşiği bulunmaz.
Letonya'dan Türkiye'ye temettü gönderirken stopaj kesilir mi?
Letonya'da yerleşik olmayanlara ödenen temettüde, vergi cenneti listesindeki ülkeler hariç, kaynakta stopaj uygulanmaz. Vergi, şirket seviyesinde dağıtım anında kurumlar vergisi olarak ödenir. Türkiye-Letonya çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasında (Madde 10) kaynak devlette temettü vergisi brüt tutarın %10'unu aşamaz; Letonya iç mevzuatında stopaj olmadığı için pratikte kaynakta vergi çıkmaz. Türkiye'deki beyan ve mahsup imkânı ise ortağın durumuna göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Letonya'da şirket kurmak ne kadar sürer ve ne kadar tutar?
Belgeler eksiksiz olduğunda Enterprise Register'daki tescil standart olarak 3 iş günü içinde yapılır; vekâletname, apostil ve tercüme dahil toplam süre genellikle 1-2 hafta olur. Devlet harcı standart SIA için 3 iş günü içindeki tescilde 75 euro, 1 iş günü içinde 225 euro, düşük sermayeli SIA için 3 iş günü içinde 20 euro'dur. Banka hesabı açılışı bu süreye ayrıca eklenmelidir.
Sonuç
Letonya, kâr dağıtılana kadar vergi ödemeyen sistemi, uzaktan yapılabilen kuruluşu, euro ve Schengen üyeliği ile büyüme odaklı şirketler için güçlü bir seçenektir. Doğru sermaye seçimi, dağıtım stratejisi ve banka sürecinin gerçekçi planlanması başarıyı belirler. Şirketinizin Letonya yapılanmasının uygunluğunu birlikte değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
10. Resmî Kaynaklar
- Letonya Enterprise Register (ur.gov.lv)
- Enterprise Register: gerçek faydalı sahip bildirimi
- Letonya Devlet Gelir Servisi (VID)
- VID: yıllık finansal tablo yükümlülüğü
- PMLP: oturum izni türleri ve yatırımcı şartları
- LIAA (Letonya Yatırım ve Kalkınma Ajansı): şirket kuruluşu bilgi notu
- Invest in Latvia: Letonya vergi sistemi 2026 özeti
- PwC Worldwide Tax Summaries: Letonya kurumlar vergisi (ikincil kaynak)
- T.C. Ticaret Bakanlığı: yurt dışı birim, marka ve tanıtım desteği
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel hukuki veya vergisel görüş niteliği taşımaz. Oranlar ve eşikler 7 Ekim 2026 itibarıyla derlenmiştir, uygulama öncesi resmî kaynaklardan doğrulanmalıdır.