📌 Bu Rehberde Neler Bulacaksınız?
9 Ağustos 2026 tarihli ve 33335 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 11572 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 2016/9495 sayılı "Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar"da köklü değişiklikler yaptı. Asgari 2 milyar TL (Teknoloji Hamlesi Programı kapsamındaki yatırımlarda 100 milyon TL) tutarındaki büyük ölçekli, stratejik yatırımları hedefleyen bu sistem; artık fizibilite raporu, yatırım sonrası izleme ve yabancı yatırımcı sözleşmeleri konusunda farklı bir çerçevede işliyor.
- ✔ Proje Bazlı Teşvik Sistemi tam olarak nedir?
- ✔ 11572 sayılı Karar hangi maddeleri değiştirdi?
- ✔ Fizibilite raporu artık kim tarafından hazırlanacak?
- ✔ Yatırım sonrası izleme ve raporlama şartları neler?
- ✔ Yabancı yatırımcılar için yeni sözleşme imkânı nedir?
- ✔ Genel Yatırım Teşvik Belgesi'nden farkı ne?
- ✔ Başvuru süreci nasıl işliyor, kimler etkileniyor?
📑 İçindekiler
1. Proje Bazlı Teşvik Sistemi Nedir?
Proje Bazlı Teşvik Sistemi, 2016/9495 sayılı "Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar" ile yürürlüğe giren, standart Yatırım Teşvik Belgesi sisteminden ayrı işleyen özel bir uygulamadır. Amacı; ülkenin mevcut veya gelecekte ortaya çıkabilecek kritik ihtiyaçlarını karşılayacak, arz güvenliğini sağlayacak, dışa bağımlılığı azaltacak, teknolojik dönüşümü hızlandıracak, yenilikçi, Ar-Ge yoğun ve yüksek katma değerli yatırımları münferit olarak, proje bazında desteklemektir.
Sistem, il/bölge bazlı standart teşvik uygulamalarının aksine tek tek projeleri değerlendirir; desteklenmesine karar verilen her proje ayrı bir Cumhurbaşkanı Kararı ile Resmî Gazete'de yayımlanır. Bu nedenle Proje Bazlı Teşvik Sistemi, sektör ayrımı gözetmeksizin başvurulabilen genel Yatırım Teşvik Belgesi'nden farklı olarak, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın stratejik önceliklerine uygun, çok büyük ölçekli ve seçici bir programdır.
9 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren 11572 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, bu sistemin başvuru, değerlendirme ve özellikle yatırım sonrası izleme aşamalarında önemli değişiklikler yaptı. Değişikliklerin büyük bölümü, sistemin hesap verebilirliğini ve izlenebilirliğini artırmaya yönelik.
Sistemin 2016'dan bu yana yürürlükte olması ve bu süre içinde onlarca mega ölçekli yatırımın (batarya, çip, kimya, savunma sanayi, enerji ve ileri teknoloji üretim tesisleri gibi alanlarda) proje bazlı destekten yararlanmış olması, kamunun verdiği desteğin doğru kullanılıp kullanılmadığının daha sistematik biçimde izlenmesi ihtiyacını doğurdu. 11572 sayılı Karar, tam da bu ihtiyaca cevap veriyor: destek kararı almak artık sürecin sonu değil, yatırımın gerçekleşmesi ve öngörülen hedeflere ulaşılması boyunca takip edilen çok aşamalı bir taahhüdün başlangıcı olarak konumlandırılıyor.
Bu değişiklik özellikle finans, mühendislik ve hukuk danışmanlığı süreçlerini bir arada yürüten şirketler için önemli bir fırsat da barındırıyor: fizibilite raporunun artık belirli kalkınma/yatırım bankalarınca hazırlanması, projenin finansal modelinin daha başından itibaren bankacılık standartlarına uygun kurgulanmasını gerektiriyor. Bu da yatırımcıların, başvuru öncesinde finansal danışmanlık ve fizibilite hazırlığına ayırdıkları zamanı ve kaynağı yeniden planlamasını zorunlu kılıyor.
📌 Neden Önemli?
- ✔ Halihazırda proje bazlı destek kararı almış yatırımcılar için yeni raporlama yükümlülükleri doğdu
- ✔ Yeni başvuru hazırlayan yatırımcılar için fizibilite raporu süreci değişti
- ✔ 5 milyar TL üzeri yabancı sermayeli projeler için yeni bir hukuki araç getirildi
- ✔ Uyumsuzluk, destek kararının iptaline kadar giden riskler doğurabilir
2. Kimler Yararlanabilir, Destek Unsurları Neler?
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın Yatırıma Destek Platformu'ndaki güncel bilgilere göre sistem, aşağıdaki asgari sabit yatırım tutarlarını öngören özel sektör kuruluşlarına açıktır. Kalkınma planları ve yıllık programlarda belirlenen öncelikli alanlarla uyumlu, arz güvenliğini destekleyen, dışa bağımlılığı azaltan veya yüksek katma değerli üretim sağlayan projeler bu kapsamda değerlendiriliyor:
💰 Genel Yatırımlar
Asgari 2 milyar TL sabit yatırım tutarı öngören projeler
🎯 Teknoloji Hamlesi Programı
Öncelikli ürünlere yönelik yatırımlarda asgari 100 milyon TL sabit yatırım tutarı
Sistem kapsamında desteklenmesine karar verilen bir proje, aşağıdaki destek unsurlarının bir kısmından veya tamamından yararlanabilir; hangi unsurların uygulanacağı her proje için ayrı ayrı Destek Kararı'nda belirlenir:
Bu listedeki unsurların tamamı her projede uygulanmaz; Bakanlık, projenin niteliğine, katma değerine, istihdam etkisine ve stratejik önceliğine göre hangi destek unsurlarının hangi oranlarda uygulanacağını Destek Kararı'nda ayrı ayrı belirler. Örneğin ileri teknoloji ürünü üreten, yerlileştirme oranı yüksek bir yatırımda vergi indirimi, sigorta primi desteği ve nitelikli personel desteği bir arada uygulanabilirken; enerji yoğun bir üretim tesisinde enerji desteği ve KDV istisnası ön plana çıkabilir. Bu esneklik, sistemin genel Yatırım Teşvik Belgesi'nden ayrışan en önemli yönlerinden biridir.
3. 9 Ağustos 2026'da Ne Değişti? 11572 Sayılı Karar
🗓️ Karar Bilgileri
- ✔ Resmî Gazete: 9 Ağustos 2026, Sayı 33335
- ✔ Karar No: 11572
- ✔ Konu: 2016/9495 sayılı Karar'da değişiklik
- ✔ Yürürlük: Yayım tarihi itibarıyla (izleme/raporlama hükümleri için farklı geçerlilik esasları öngörülmüştür)
Karar, teknik detayları itibarıyla bir hukuk metni olsa da yatırımcılar açısından pratik sonucu nettir: sistem artık başvuru öncesinde daha profesyonel bir fizibilite hazırlığı, yatırım sürecinde daha sıkı bir zaman takibi ve tamamlama sonrasında da yıllarca sürecek bir raporlama disiplini gerektiriyor. Değişikliğin öne çıkan başlıkları şunlar:
Fizibilite raporu artık kalkınma ve yatırım bankalarınca hazırlanıyor
Başvuru aşamasında sunulacak fizibilite raporunun, Bakanlık ile protokol imzalamış kalkınma ve yatırım bankaları tarafından hazırlanması şartı getirildi. Bu değişiklik, başvuru öncesi hazırlık sürecini ve rapor standardını doğrudan etkiliyor.
Yatırım sonrası izleme yükümlülüğü ağırlaştırıldı
Tamamlama vizesi sonrasında yatırımcıların 5 yıl boyunca yıllık faaliyet raporu sunması zorunlu hale getirildi. Bu raporlarda alınan destek unsurlarının kullanımına ilişkin bilgiler de yer alacak.
Yatırıma başlama şartı netleştirildi
Destek Kararı'nın yürürlüğe girmesinden itibaren 3 yıl içinde, beyan edilen yatırım tutarının en az 200 milyon TL'si veya %10'u kadar harcama yapılmış olması gerekiyor; aksi halde destek kararının iptali gündeme gelebiliyor.
Kısmi tamamlanmada enerji ve sigorta desteği kullanılabiliyor
Yatırımın kısmen faaliyete geçtiği, uzman kuruluş tespiti ve yeminli mali müşavir raporuyla belgelenen durumlarda; enerji ve sigorta primi desteklerinden, toplam limitin %50'sine kadar tamamlama vizesinden önce yararlanılabiliyor.
Terminoloji ve kurumsal yapı güncellendi
"Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı" ifadesi "Teknoloji Hamlesi Programı" olarak sadeleştirildi; metindeki "Bakanlar Kurulu" referansları "Cumhurbaşkanı" olarak güncellendi ve kalkınma/yatırım bankası tanımları karara eklendi.
4. Eski ve Yeni Uygulama Karşılaştırması
| Konu | 11572 Öncesi | 11572 Sonrası (Ağustos 2026) |
|---|---|---|
| Fizibilite raporu | Bağımsız danışmanlık/kuruluşlarca hazırlanabiliyordu | Bakanlıkla protokollü kalkınma/yatırım bankalarınca hazırlanmalı |
| Tamamlama sonrası raporlama | Standart izleme mekanizması | 5 yıl boyunca yıllık faaliyet raporu zorunlu |
| Yatırıma başlama şartı | Genel çerçevede belirleniyordu | 3 yılda min. 200 milyon TL veya %10 harcama şartı netleştirildi |
| Kısmi tamamlanma desteği | Sınırlı/az netleştirilmiş | Enerji/sigorta desteği %50 tavanla kısmi kullanılabiliyor |
| Yabancı yatırımcı sözleşmesi | Ayrı bir özel hukuk sözleşmesi öngörülmüyordu | 5 milyar TL üzeri projelerde "Yatırım Projesi Sözleşmesi" imzalanabiliyor |
5. Yatırım Sonrası İzleme ve Raporlama Yükümlülüğü
Değişikliğin belki de yatırımcıları en çok ilgilendiren yönü, yatırım tamamlandıktan sonraki dönemde getirilen ek yükümlülükler. Tamamlama vizesi almak, genel Yatırım Teşvik Belgesi uygulamasında sürecin fiilen kapandığı anlamına gelirken, Proje Bazlı Teşvik Sistemi'nde artık bu bir dönüm noktası değil, 5 yıl sürecek yeni bir yükümlülük döneminin başlangıcı. Tamamlama vizesi alan bir yatırımcı, artık bununla işi bitmiş saymamalı:
1. Yıllık Faaliyet Raporu
Tamamlama vizesinden itibaren 5 yıl boyunca, her yıl Bakanlığa faaliyet raporu sunulmalı.
2. Destek Kullanım Bilgisi
Raporlarda, o yıl içinde kullanılan destek unsurlarının tutar ve niteliği ayrıca belirtilmeli.
3. Üretim/Faaliyet Verileri
Yatırımın öngörülen üretim ve istihdam hedeflerine uygunluğu izleniyor.
4. Zamanlama Takibi
Destek Kararı yürürlüğünden itibaren 3 yıllık harcama eşiğinin (200 milyon TL veya %10) gerçekleşip gerçekleşmediği izleniyor.
5. Kısmi Tamamlanma Belgesi
Enerji/sigorta desteğinden erken yararlanmak isteyenler için uzman kuruluş tespiti ve YMM raporu gerekiyor.
6. Uyumsuzluk Riski
Raporlama veya harcama şartlarına uyulmaması, destek kararının kısmen ya da tamamen iptaline yol açabilir.
Kaynak niteliğindeki bültenlere göre yıllık raporlama yükümlülüğü, karara eklenen hükümler çerçevesinde 26 Kasım 2016 tarihinden bu yana tamamlama vizesi almış projeler için de geriye dönük olarak uygulanabiliyor. Bu nedenle, daha önce proje bazlı destekten yararlanmış ve tamamlama vizesi almış şirketlerin de mevcut durumlarını gözden geçirmesi önem taşıyor.
6. Yabancı Yatırımcılar İçin Yeni Sözleşme İmkânı
11572 sayılı Karar, doğrudan yabancı yatırımcılar ve tamamı yabancı sermayeli iştirakler için ayrı bir düzenleme getirdi. Buna göre, asgari 5 milyar TL yatırım tutarına sahip projelerde, yatırımcı ile Bakanlık arasında özel hukuk hükümlerine tabi bir "Yatırım Projesi Sözleşmesi" imzalanabiliyor.
💡 Bu Düzenleme Neden Önemli?
- ✔ Büyük ölçekli yabancı sermayeli yatırımlarda taraflar arasındaki hak ve yükümlülükleri sözleşme zemininde netleştiriyor
- ✔ Uluslararası yatırımcılar açısından hukuki öngörülebilirliği artırma amacı taşıyor
- ✔ Türkiye'yi mega ölçekli üretim/teknoloji yatırımları için daha kurumsal bir çerçeveye taşıyor
Klasik teşvik belgesi süreçlerinde yatırımcı ile idare arasındaki ilişki büyük ölçüde idari kararlarla yürütülürken, özel hukuk hükümlerine tabi bir sözleşme imzalanabilmesi, uluslararası kurumsal yatırımcıların kendi hukuk departmanlarının ve finansman ortaklarının alışık olduğu bir model sunuyor. Bu, özellikle Türkiye'yi bölgesel üretim üssü olarak değerlendiren çok uluslu şirketler için karar alma sürecini kolaylaştırabilecek bir unsur.
7. Genel Yatırım Teşvik Belgesi ile Farkı
Proje Bazlı Teşvik Sistemi, çoğu KOBİ ve orta ölçekli yatırımcının başvurduğu genel Yatırım Teşvik Belgesi sistemi ile karıştırılmamalıdır. Genel sistemde bölge, sektör ve NACE koduna göre önceden belirlenmiş destek unsurları ve E-TUYS üzerinden herkese açık bir başvuru mekanizması söz konusudur. Proje Bazlı Teşvik Sistemi'nde ise:
- Başvuru genel olarak Bakanlığın davet veya duyurusuna istinaden yapılır
- Asgari yatırım tutarı çok daha yüksektir (2 milyar TL / Teknoloji Hamlesi'nde 100 milyon TL)
- Her proje ayrı bir Cumhurbaşkanı Kararı ile münferiden desteklenir
- Destek unsurlarının kapsamı ve oranı projeye özel olarak belirlenir
- Ağustos 2026 değişiklikleriyle birlikte izleme ve raporlama yükü belirgin biçimde arttı
Pratikte bu iki sistemi birbirinin alternatifi değil, farklı yatırım ölçeklerine hitap eden tamamlayıcı araçlar olarak görmek daha doğru. Bir yatırımcı büyüme planlarının erken aşamasında genel Yatırım Teşvik Belgesi ile başlayıp, proje olgunlaştıkça ve yatırım tutarı büyüdükçe Proje Bazlı Teşvik Sistemi'ni değerlendirebilir. Hangi sistemin hangi aşamada daha avantajlı olduğu, projenin sektörü, tutarı ve zaman planına göre değişir; bu nedenle başvuru öncesinde her iki sistemin destek unsurlarının somut bir fayda-maliyet karşılaştırmasıyla değerlendirilmesi önerilir.
8. Başvuru Süreci Adım Adım
1. Davet/Duyuru
Başvurular, Bakanlık tarafından firmalara yapılan davet veya duyuru esasına dayanır. Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında dönemsel çağrılar da yayımlanabilir.
2. Fizibilite Raporu
Bakanlıkla protokollü bir kalkınma/yatırım bankasıyla çalışılarak proje fizibilite raporu hazırlanır.
3. E-TUYS Başvurusu
Başvuru dosyası, Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi (E-TUYS) üzerinden iletilir.
4. Değerlendirme
Proje, stratejik öncelik ve teknik kriterlere göre Bakanlık tarafından değerlendirilir.
5. Destek Kararı
Uygun bulunan projeler, Cumhurbaşkanı Kararı ile Resmî Gazete'de ilan edilerek desteklenir.
6. Yatırım ve İzleme
Yatırım gerçekleştirilir, tamamlama vizesi alınır ve sonrasında 5 yıl boyunca yıllık raporlama yapılır.
9. Kimler Etkileniyor, Dikkat Edilmesi Gerekenler
Değişikliğin etkisi, tek bir gruba değil, sistemle farklı aşamalarda temas eden birden fazla yatırımcı profiline yansıyor. Bir kısmı yeni başvuru sürecini doğrudan etkilerken, bir kısmı geçmişte alınmış destek kararlarının bugünkü uygulamasını ilgilendiriyor:
👥 Değişiklikten Etkilenen Gruplar
- ✔ Halihazırda proje bazlı destek kararı almış, tamamlama vizesi bekleyen veya almış yatırımcılar
- ✔ 2 milyar TL / 100 milyon TL eşiğini aşan yeni bir yatırım planlayan sanayi kuruluşları
- ✔ Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında başvuru hazırlayan öncelikli ürün üreticileri
- ✔ Türkiye'de mega ölçekli tesis kurmayı planlayan yabancı sermayeli şirketler
⚠️ Dikkat Edilmesi Gerekenler
- ✔ Fizibilite raporunuzu artık protokollü bir kalkınma/yatırım bankasıyla hazırlatmanız gerekiyor
- ✔ 5 yıllık raporlama yükümlülüğünü takip edecek bir süreç kurmadan destek kararını "kapanmış" saymayın
- ✔ 3 yıllık harcama eşiğini (200 milyon TL / %10) takvimlendirin, gecikme riskini erken tespit edin
- ✔ Kısmi tamamlanma desteğinden yararlanmak istiyorsanız uzman kuruluş tespiti ve YMM raporu sürecini önceden planlayın
- ✔ Karar geriye dönük etkiler de içerebildiğinden, geçmiş projeleriniz için mevcut durumu Bakanlıkla teyit edin
10. Sık Sorulan Sorular
11572 sayılı Karar ne zaman yürürlüğe girdi?
9 Ağustos 2026 tarihli ve 33335 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bazı raporlama hükümleri için geçmişe dönük geçerlilik esasları da öngörülmüştür; bu nedenle mevcut destek kararı sahiplerinin durumlarını Bakanlıkla teyit etmesi önerilir.
KOBİ ölçeğindeki bir şirket Proje Bazlı Teşvik Sistemi'ne başvurabilir mi?
Sistem, asgari 2 milyar TL (Teknoloji Hamlesi Programı'nda 100 milyon TL) sabit yatırım tutarı öngören projelere açıktır. Bu eşiklerin altındaki yatırımlar için genel Yatırım Teşvik Belgesi sistemi, bölgesel ve sektörel destek unsurlarıyla daha uygun bir seçenektir.
Fizibilite raporunu artık kim hazırlayabilir?
Yeni düzenlemeye göre fizibilite raporu, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile protokol imzalamış kalkınma ve yatırım bankaları tarafından hazırlanmalıdır. Başvuru öncesinde hangi bankaların bu protokole sahip olduğunu teyit etmek gerekir.
Tamamlama vizesi aldıktan sonra yükümlülüklerim biter mi?
Hayır. 11572 sayılı Karar ile tamamlama vizesi sonrası 5 yıl boyunca yıllık faaliyet raporu sunma zorunluluğu getirildi. Bu raporlarda destek unsurlarının kullanımına ilişkin bilgilerin de yer alması gerekiyor.
Yatırım Projesi Sözleşmesi kimler için geçerli?
Asgari 5 milyar TL yatırım tutarına sahip, doğrudan yabancı yatırımcılar veya tamamı yabancı sermayeli iştirakler bu özel hukuk sözleşmesini Bakanlıkla imzalayabilir.
Proje Bazlı Teşvik Sistemi ile Teknoloji Hamlesi Programı aynı şey mi?
Hayır, ama iç içe geçmiş durumdalar. Teknoloji Hamlesi Programı (eski adıyla Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı), öncelikli ürünlere yönelik yatırımlarda daha düşük bir asgari tutarla (100 milyon TL) Proje Bazlı Teşvik Sistemi'nden yararlanılmasını sağlayan özel bir çağrı mekanizmasıdır. Diğer tüm yatırımlarda asgari tutar 2 milyar TL olarak uygulanmaya devam ediyor.
🤝 Proje Bazlı Teşvik Sürecinizi Yeni Kurallara Uyumlu Hale Getirelim
11572 sayılı Karar ile değişen fizibilite raporu, izleme ve raporlama yükümlülükleri ile yabancı yatırımcı hükümlerinin mevcut veya planlanan projenizi nasıl etkilediğini birlikte değerlendirelim. Proje Bazlı Teşvik sürecinizi değerlendirmemiz için bizimle iletişime geçin.
11. Sonuç
9 Ağustos 2026 tarihli 11572 sayılı Karar, Proje Bazlı Teşvik Sistemi'ni yalnızca büyük bir destek kararı almakla biten bir süreç olmaktan çıkarıp; fizibilite aşamasından yatırım sonrası 5 yıllık raporlamaya kadar uzanan, daha izlenebilir ve hesap verebilir bir yapıya dönüştürdü. Bu, hem yeni başvuru hazırlayan büyük ölçekli yatırımcılar hem de daha önce destek kararı almış, tamamlama vizesi süreci devam eden şirketler için planlamalarını gözden geçirmeyi gerektiren bir gelişme.
Kısacası, Proje Bazlı Teşvik Sistemi'nden yararlanmayı planlayan ya da halihazırda destek kararı almış her yatırımcı için 2026 yaz döneminde atılması gereken ilk adım, mevcut projesinin bu yeni çerçeveye göre nerede durduğunu netleştirmek olmalı. Fizibilite raporunuzun hangi kuruluşça hazırlandığından tamamlama vizesi sonrası raporlama takviminize kadar her aşamayı yazılı olarak gözden geçirmek, ileride doğabilecek uyum sorunlarının önüne geçmenin en etkili yolu.
Proje Bazlı Teşvik Sistemi başvurunuzun hazırlanmasından fizibilite sürecine, destek kararı sonrası izleme ve yıllık raporlama yükümlülüklerinin eksiksiz yürütülmesine kadar tüm süreçte Koray Akdağ / Sistem Global Danışmanlık olarak yanınızdayız. Ayrı bir danışmanlık veya mali müşavirlik firması aramanıza gerek kalmadan; yatırım teşvik stratejinizden şirket değerleme ve finansal raporlama süreçlerinize kadar tüm ihtiyacınızı tek noktadan karşılayabiliriz. Yatırım projenizi 2026 güncel mevzuatına uygun şekilde planlamak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.